Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is één achternaam niet genoeg?

Opinie

Monic Slingerland

Monic Slingerland © Leo Lanser
DE VRAAG VAN MONIC

Van wie ben jij er een?” Het is een vraag die vooral in kleinere gemeenschappen klinkt. 

Het antwoord is voor buitenstaanders vaak onbegrijpelijk. “Van Henk de Kromme van Klaas bij de brug.” De goede verstaander knikt dan blij, tevreden met dit spatheldere antwoord. Hij weet genoeg.

Lees verder na de advertentie

Deze week besloot de Tweede Kamer dat kinderen voortaan twee achternamen kunnen krijgen, bijvoorbeeld die van hun vader en die van hun moeder. Daarvoor moet wel eerst de wet gewijzigd worden. Sinds 1998 kunnen ouders kiezen welke van hun achternamen hun kinderen krijgen, maar dat kon er maar een zijn. Ook moeten alle kinderen uit een gezin dezelfde naam krijgen.

Vrouwen waren al gewend aan een achternamenwissel. Na een huwelijk ruilden ze hun familienaam meestal in voor die van hun echtgenoot. Soms ­hingen ze hun eigen naam, die dan ‘meisjesnaam’ heette, met een streepje aan de naam van hun man. Achternamen zijn dus, vooral voor vrouwen, nogal inwisselbaar geweest in de loop van de geschiedenis. Voor het ik-gevoel is een voornaam belangrijker. Misschien ben ik er gevoelig voor, maar wanneer boven een mail mijn voornaam anders gespeld wordt, bijvoorbeeld ‘Beste ­Monique’ in plaats van ‘Beste Monic’, heb ik al het gevoel dat ik andermans post zit te lezen.

De kinderen willen niet meer de naam van hun vader dragen, maar welke dan wel? Van hun moeder en van hun tweede vader?

Met de mogelijkheid van een dubbele achternaam wordt er een behoorlijke veranderlijkheid ingebouwd in de familiegeschiedenis. Voor het historisch onderzoek kan het knap lastig worden. In drie generaties kunnen er achternamen verdwijnen, nieuwe achternamen kort opduiken. De voornamen worden voornamer.

Keuzestress

Achternamen weerspiegelen dan nog meer dan nu de lotgevallen in de familie. Ik voorzie wel wat keuzestress. ­Vader verdwijnt na veel ruzie als de ­kinderen 1 en 3 jaar zijn en laat zich daarna niet zien. Moeder krijgt een nieuwe vriend, een bijzonder aardige man die bij hen komt wonen. De kinderen willen niet meer de naam van hun vader dragen. Maar welke dan wel? Die van hun moeder? Die van hun tweede vader? Allebei? En als er dan weer iets verandert, als vader opduikt en een zorgzame schat blijkt te zijn, verandert de naam dan weer mee?

Sinds in Nederland de gewoonte doorbroken is dat vrouwen bij hun ­huwelijk hun eigen achternaam laten vallen en die van hun echtgenoot aannemen, is de achternaam een stabielere factor geworden in het leven van vrouwen. En ook ebde de verwarring al snel weg dat in een gezin de kinderen een andere achternaam hebben dan hun moeder.

In Spaanstalige landen schijnt het ­gebruikelijk te zijn dat achternamen op allerlei mogelijke wijzen worden samengesteld, uit voor- en achternamen van beide ouders, en dat ze uit minstens twee delen bestaan. In IJsland, weten we ook dankzij sporters, bestaan er geen familienamen. Kinderen krijgen als achternaam de voornaam van de vader met als toevoeging -dottir of -son. Eigenlijk zoals in veel Nederlandse families lang gebruikelijk is geweest en soms nog is. “Hij is er een van Henk de Kromme.” Misschien moeten we af van het idee dat de achternaam vaststaat.

Wat vindt u: is het gewenst dat ­kinderen twee achternamen kunnen krijgen?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 5 februari 12.00 uur naar ­lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de ­antwoorden verschijnt woensdag.

Monic Slingerland is chef opinie van Trouw. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden. Lees hier ons hele dossier.

Deel dit artikel

De kinderen willen niet meer de naam van hun vader dragen, maar welke dan wel? Van hun moeder en van hun tweede vader?