Vraag van Monic

Is duurzaam plastic een vloek of een zegen?

Beeld Trouw

Leven zonder ooit te vliegen, dat kan. Leven zonder te roken is ook prima te doen. Maar leven zonder plastic, dat is onmogelijk. Het spul is overal. 

We drinken eruit, we roeren ermee, we zitten erop, maar vooral dient het als verpakking, als een tweede huid van de meeste etenswaren en de meeste voorwerpen waarmee we ons omringen. En als die dunne plastic huid nu eetbaar was, of net zo zou verteren als de huid van een slang, als boombladeren, of gras, dan was het geen probleem.

Maar het door mensen gemaakte plastic is veel duurzamer dan natuurproducten. Het vergaat niet, het is klimaatbestendig, het overleeft in woestijnen, in oceanen, in de stad. Een vorm van duurzaamheid die in de beginjaren van het materiaal als een zegen gezien werd. Want plastic ging niet zo gauw kapot als glas bijvoorbeeld, of als hout.

Elk jaar komt er in Europa 26 miljoen ton plastic afval bij, voor 60 procent verpakkingsmateriaal. Slechts een klein deel ervan wordt gerecycled. Het meeste verdwijnt in vuilverbrandingsovens, ondanks het prachtige plastic heroes-plan en ondanks al die vrolijke oranje containers.

En om nog wat optimisme de kop in te drukken: met het gerecyclede plastic kan niet zo heel veel gedaan worden. Even verder somberen: de productie en de recycling van plastic zijn samen verantwoordelijk voor 400 miljoen ton CO2-uitstoot wereldwijd. Met dat voor ogen is de aanblik van plastic flesjes met water niet meer te verdragen, zeker niet in een land met uitstekend drinkbaar kraanwater.

Nu is er een land dat tien jaar geleden al een verbod op plastic verpakkingen en op de invoer van plastic instelde, met zichtbaar resultaat. De buurlanden zijn er jaloers op, nu ze zien hoe wegen, velden en steden zijn opgeschoond. Dat land is Rwanda.

Nederland heeft ook een verbod ingesteld. Sinds 1 januari 2016 mogen in winkels geen gratis plastic tasjes aan klanten worden gegeven. Zeker, dat heeft effect. Veel minder plastic tasjes komen in de oranje containers terecht. Maar in de Europese statistieken van afvalplastic is nog niet een deukje te zien in de almaar stijgende lijn. Nu gelden in Rwanda wel strenge straffen op het gebruik van plastic. Boetes, maar ook een gevangenisstraf van zes maanden.

De Europese Commissie kiest voor een andere aanpak. Het toverwoord is circulair, het instrument is technische innovatie. De bedoeling is om steeds meer plastic verpakkingen recyclebaar te laten zijn, het streven is om in 2030 de helft van het plastic te recyclen.

Ik lees dit als consument en voel me toch wat machteloos. De tandpasta die ik koop is aangevoerd op een pallet, in een enorm, in plastic gehuld pakket, met daarin vele kleinere pakketten, alles keurig verpakt met diezelfde tweede huid.

Al die oranje vuilniscontainers, grotendeels gevuld met plastic dat dus nauwelijks te recyclen is, baren mij tegenwoordig zorgen. Aan goede bedoelingen geen gebrek, maar hoe houden we die plastic afvalberg in toom?

Wat vindt u: is plastic een vloek of een zegen?

Monic Slingerland is chef opinie van Trouw. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op dinsdag verschijnt een selectie van de antwoorden.

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden