Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Is Duitsland het nieuwe gidsland?

Opinie

Wilma Kieskamp

De Nieuwstraat-Neustrasse, de grens van Kerkrade met Duitsland. © ANP
Opinie

Wat voetbal al niet los kan maken. Ook de EK-wedstrijd tegen Duitsland werd verloren. Maar in de dagen eromheen is er ook iets gewonnen, en glorieus. Nederland heeft zichzelf definitief bevrijd van zijn Duitslandhaat.

Opvallend was hoe voorafgaand aan de wedstrijd er in Europese kranten opeens opiniestukken verschenen die het Duitse voetbalsucces tot graadmeter verklaarden voor het algemene succes van Duitsland. De lijst met complimenten in die artikelen is eindeloos: Duitsland doet het niet alleen economisch beter dan alle andere landen, maar loopt ook nog eens voorop met investeringen in wetenschap, duurzaamheid, cultuur en sociale voorzieningen. Het leven is in Duitsland duidelijk een stuk vrolijker dan in Nederland, dat als buurland van oudsher vrij dicht bij de Duitse cultuur en politiek staat, maar waar het doemdenken de overhand heeft. Ook een opvallend verschil: Merkel wil verder met de Europese eenwording, 'onze' Rutte trapt op de rem.

Joris Luyendijk, tegenwoordig verbonden aan the Guardian, vindt dat Duitsland het nieuwe gidsland moet zijn voor Nederland. Aan zijn Britse lezers verklaarde hij in een lezenswaardig essay hoe hij zelf als Nederlander ook jarenlang blind was voor wat Duitsland aan bruikbare ideeën te bieden heeft. 'We omhelsden de Angelsaksische cultuur en politiek (...), maar inmiddels is Duitsland het land om tegen op te kijken, terwijl Nederland een land wordt om je voor te schamen.'

Mij lijkt die nieuwe bewondering voor Duitsland een veelbelovend perspectief. Het kan bijvoorbeeld Nederland een mooie route wijzen uit de crisis. Duitsland hield vast aan het 'Rijnlands model', met zijn overlegeconomie, en zijn nadruk op ambachtelijk vakmanschap. Daar gold de afgelopen jaren minder het adagium dat de vrije markt alle tekortkomingen van de economie vanzelf kon oplossen. In het Rijnlandse model houdt ook de overheid een sturende rol. Door dat laatste loopt Duitsland nu voorop in het ontwikkelen van duurzame energie. Het past allemaal beter bij Nederland dan het Angelsaksische model met zijn harde kapitalisme.

Bijna lijken de woorden van wijlen PvdA-politicus Thijs Wöltgens alsnog uit te komen: Nederland kon maar beter deelstaat van Duitsland worden. Toen hij dat in 1996 zei, kreeg hij het halve land over zich heen.

Moet Nederland het Duitse pad navolgen? En als het zo is, vallen de Duitse oplossingen dan wel zo een, twee, drie naar Nederland te kopiëren? Meer principieel zijn er natuurlijk ook genoeg obstakels. Een Duitse voetbaljournalist schreef dat Duitsland mede zo succesvol is omdat men daar nog gehoorzaamt, en niet tegenspreekt. Verder klinkt hier en daar al het eerste gemopper dat Duitsland te star en hiërarchisch is om een echt rolmodel te zijn. Zeker binnen Europa.

Lees ook het vertaalde stuk uit Der Spiegel: Nederlandse voetballers moeten beetje Duits worden

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie