null

OpinieKlimaat

Investeringen in ontwikkelingslanden kunnen de klimaatdoelen sneller dichtbij brengen

Het rendement op klimaatgebied kan hoog zijn in landen met verouderde technologie. Daar investeren kan wereldwijd de klimaatdoelen dichterbij brengen, schrijven de hoogleraren Jeltsje van der Meer-Kooistra en Henk Folmer.

Het Internationale Energieagentschap (IEA) waarschuwt dat het economisch herstel na de coronacrisis verre van duurzaam wordt (Trouw, 25 maart). Terwijl veel landen de crisis nog lang niet hebben overwonnen en hun economie nog op een laag pitje draait, leidt het stijgende gebruik van fossiele brandstoffen dit jaar al tot een 5 procent hogere CO2-uitstoot dan in 2019. Vooral het herstel in Azië dat gepaard gaat met een stijgend gebruik van steenkool, is volgens het IEA in belangrijke mate verantwoordelijk voor de hogere CO2-uitstoot.

Maar ook in Europa en de VS stijgt het energiegebruik. Eind dit jaar zal er het gebruik van benzine en diesel weer op het niveau van 2019 liggen. Zonder snel ingrijpen van overheidswege wereldwijd wordt het klimaatakkoord van Parijs om de opwarming van de aarde tot anderhalve graad te beperken onhaalbaar. Ook het doel van de EU om in 2030 tot een CO2-reductie van 55 procent te komen, raakt zonder drastische maatregelen uit zicht.

De meeste concrete maatregelen voor een groen herstel van de economie liggen nog op de tekentafel terwijl ze eigenlijk volop in uitvoering zouden moeten zijn om het doel van Parijs te halen. Dat geldt ook voor Nederland, waar de daling van de uitstoot van broeikasgassen al jaren achterblijft bij het Europese gemiddelde. Het Nederlandse klimaatbeleid ontwikkelt zich moeizaam, zoals onder andere blijkt uit de weerstand tegen een CO2-heffing voor grote bedrijven en de hervormingen van de landbouw, de moeizame energietransitie, het Urgenda-proces en de inzet op vooral technologische oplossingen.

Weerstand tegen windmolens

Het is de vraag in hoeverre de nieuwe regering het Klimaatplan 2021-2030 zal uitvoeren om de CO2-uitstoot in 2030 met 49 procent te verminderen. Het kabinet zal naar alle waarschijnlijkheid bestaan uit een coalitie van partijen met sterk uiteenlopende klimaatambities en zal zo snel mogelijk uit de corona­crisis willen komen door stimulering van de economische groei en de werkgelegenheid, en het op orde brengen van de overheidsfinanciën. Wanneer het klimaatbeleid de groei of de inkomensontwikkeling in de weg staat, zal dit leiden tot druk om het af te zwakken.

Verder zal bij het bedrijfsleven de weerstand tegen omschakeling naar een klimaatvriendelijker bedrijfsvoering toenemen als de kosten daardoor snel stijgen. Hetzelfde geldt voor de consumenten, zoals blijkt bij de weerstand tegen windmolens en de energietransitie van woningen.

Een snelle formatie

Om ‘Parijs’ en het Klimaatplan 2021-2030 te redden kan worden ­gedacht aan het Clean Development Mechanism (CDM) uit het Kyoto-protocol, de voorloper van het Parijse akkoord. Het CDM biedt geïndustrialiseerde landen de mogelijkheid een deel van hun verplichting tot CO2-reductie te realiseren in ontwikkelingslanden.

Door op korte termijn sterk in te zetten op reductie in de ontwikkelingslanden en de zwaardere binnenlandse verplichtingen te temporiseren (maar niet op te geven) kan de totale reductie gelijk blijven, maar wel tegen lagere kosten. De reden is dat vanwege de slechte staat van de technologie klimaatinvesteringen in ontwikkelingslanden de komende jaren een hoger rendement hebben dan in geïndustrialiseerde landen. De klimaatconferentie in Glasgow dit najaar biedt de mogelijkheid om hierover afspraken te maken.

Via het CDM kunnen de rijke ­landen voldoen aan hun klimaatverplichtingen zonder hun groei al te sterk te belemmeren, krijgen ontwikkelingslanden snel de beschikking over een verbeterde technologie en blijft de mondiale CO2-reductie op peil. Wat Nederland betreft kunnen de coalitiepartijen via het CDM gemakkelijker een compromis bereiken over het klimaatbeleid, wat bijdraagt aan een snelle formatie. Bovendien krijgen bedrijfsleven en consumenten meer tijd om zich aan te passen.

Lees ook:

Bijna geen steungeld telt tegelijk als groene investering, zeker in Nederland niet

Al snel na de uitbraak van Covid-19 werd geroepen: we moeten groener uit de crisis komen. Veel landen zijn daar nog niet aan toegekomen.

Effectief energiebeleid vraagt om een Deltaplan

Het energiebeleid vraagt om een totaaloplossing, met én zonne- en windenergie én kernenergie én allerlei andere technologieën, stellen de ingenieurs Ernst de Bruijn, Hans van Doesburg, Jaap Hoogcarspel en Theo Spek.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden