Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Innovatieve landbouw, daar moet het onderwijs wat mee

Home

Rene Kneyber

© Maartje Geels
column

Het belangrijkste onderwijsnieuws van vorige week was dat het grondwater in Zuid- en Oost-Nederland vervuild raakt met mest. Ik had het ook niet door. Toch is het zo.

Nederland is nummer 2 in de wereld op het vlak van landbouwexport. Dat zijn we geworden door sinds de Tweede Wereldoorlog te innoveren onder het motto 'Nooit meer honger': mechanisatie, gewasbescherming, specialisatie en intensivering zorgden voor de hoogste productiviteit per vierkante meter ter wereld. Maar inmiddels loopt deze industrie tegen zijn grenzen aan. Andere landen, zoals China, keken het kunstje van ons af, en kunnen concurreren tegen veel lagere prijzen. Bovendien lopen we ook tegen de ecologische grenzen aan. Door klimaatopwarming ontstaat er een te verwachten schaarste aan drinkwater, en juist dat zijn we nu aan het vervuilen.

Lees verder na de advertentie
De be­roeps­op­lei­din­gen zijn nog ingericht op de landbouw 'oude stijl'

Gelukkig zijn er inmiddels tal van alternatieven voor de inzet van kalk, kunstmest en bestrijdingsmiddelen, waarbij we gebruikmaken van de natuur in plaats van die te onderdrukken: natuur-inclusieve landbouw. Een voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld het voedselbos. Hierin worden diverse planten op slimme wijze door en boven elkaar geplant zodat de opbrengst hoger is dan bij een monocultuur-plantage, er ook nog CO2-opslag plaatsvindt in de bodem, de vruchtbaarheid toeneemt, en er minder arbeid en spuitmiddelen nodig zijn.

Kennis

Maar dat vereist wel kennis bij de boer, die moet slim en speels kunnen omspringen op allerlei ecologische processen en daarvoor bijvoorbeeld kennis hebben over bodemsamenstelling. En dat is waar het onderwijs in dit verhaal van belang wordt. Groene beroepsopleidingen zijn ingericht op landbouw 'oude stijl'. De kennis over hoe het anders moet, is dan wel ergens aanwezig, maar niet in de instellingen. De opleiders zijn zelf 'traditioneel' geschoold, en hebben eenzelfde soort werkervaring. Bovendien kampt deze hele onderwijssector, die onder het ministerie van economische zaken valt, met een enorme bezuiniging waardoor de praktische kennisuitwisseling met innovatieve bedrijven en universiteiten niet meer goed tot stand komt. Leraren hebben geen ontwikkeltijd om hun onderwijs anders vorm te geven.

Kortweg samengevat: de landbouw is een van de belangrijkste poten van onze economie maar dreigt achterop te raken door geld- en tijdgebrek bij de instellingen. Daar valt wel wat aan te doen, maar de overheid houdt zich - wederom - doof voor alle signalen. Ik zou zeggen: dat is allemaal niet het toonbeeld van een florerende kenniseconomie, maar van tekortschietende instellingen en professionals, van een onmachtige overheid, van een land dat zijn langste tijd heeft gehad. Een natie in verval.

Ik wens u nog een fijne zomer!

Deel dit artikel

De be­roeps­op­lei­din­gen zijn nog ingericht op de landbouw 'oude stijl'