Beeld Trouw

Column Sylvain Ephimenco

Inmenging in Brazilië is geen (neo)kolonialisme

Als de ‘long van de aarde’ in brand staat en met rook volloopt, is het niet uitgesloten dat we vroeg of laat op deze planeet als longpatiënten gaan hoesten en kuchen. In Braziliaanse steden als São Paulo is dat al het geval. Afgelopen woensdag om zestien uur werd daar de hemel gitzwart. Zo donker dat het wel nacht leek, beweren de inwoners van deze stad, die toch op 2700 kilometer van het Amazonewoud ligt. Dit groene gebied, dat 20 procent van onze zuurstof produceert en een uniek reservoir van biodiversiteit vormt, staat in brand: sinds begin dit jaar is de hoeveelheid (helaas) traditionele branden die het Amazonewoud jaar in, jaar uit teisteren verdubbeld, tot het afschrikwekkende aantal van 39.033.

Het huidige Braziliaanse beleid van ontbossing wordt minstens als medeveroorzaker beschouwd voor deze ramp. En dat vindt niet alleen de internationale gemeenschap maar ook 88 procent van de Brazilianen zelf (peilinginstituut Ibope). Maar het zijn wel dezelfde Brazilianen die Jair Bolsonaro via democratische verkiezingen aan de leiding van hun land hebben geholpen. De Braziliaanse president kennen we als een opgewonden standje met extreem-rechtse denkbeelden. Een fantast in het nauw, die alles en ­iedereen de schuld geeft van de natuurcrisis, waarvan de basis deels bij hem zelf ligt: niet-gouvernementele organisaties zouden de branden hebben aange­stoken en ook Duitsland en Noorwegen worden door hem als medeplichtigen genoemd.

Brazilië mag geen roekeloze alleenheerschappij hanteren

Maar sinds donderdag krijgt Bolsonaro ook de Franse gastheer van de G7 (vanaf vandaag in Biarritz) op zijn dak. Normaal ben ik geen groupie van president Emmanuel Macron, een bemoeial met napoleontische allures, maar zijn initiatief om de Amazoneramp bij de G7 als urgent te behandelen, verdient lof. “Ons huis staat in brand. Letterlijk. De long van onze planeet brandt”, schreef hij in een tweet, waarop Bolsonaro woedend reageerde. Hij beschuldigde Macron van een ‘misplaatste kolonialistische denkwijze’. In Parijs bestempelde een regeringslid gisteren de reactie van Bolsonaro als ‘walgelijk’ en Macron beschuldigt nu zijn Braziliaanse ambtgenoot van ‘leugens’.

Die zogenaamde ‘long van de aarde’ is ook onze long. Haar functie is niet alleen cruciaal voor Brazilië, maar voor alle bewoners van deze planeet. Je kunt wel allerlei vormen van energietransitie bedenken, maar tegen het vernietigen van deze longfunctie met een ongekende biodiversiteit helpt geen warmtepomp en geen zonnepaneel. Brazilië heeft misschien het beheer van het Amazonegebied maar het mag geen roekeloze alleenheerschappij hanteren, die indruist tegen het algemene belang van de aardbewoners. Daarom lijkt een soort humanitaire inmenging niet overdreven. Bolsonaro isoleren en dreigen met sancties en een boycot tegen zijn land, moet een optie worden. Evenals het sturen van internationale brandweereenheden en blusvliegtuigen. Dit is geen (neo)kolonialisme, een woord dat tegenwoordig te pas en te onpas wordt gebruikt, maar een daad van verantwoordelijkheid.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Lees ook:

Bosbranden Brazilië treffen ook Bolsonaro’s positie

De Braziliaanse regering gaat door met haar controversiële milieubeleid, maar daarmee riskeert ze in een isolement te komen. 

De Brazilianen beginnen te voelen dat hun land hard op weg is milieuparia te worden

De fors toegenomen ontbossing in Brazilië zet de verhoudingen tussen wetenschappers, natuurbeschermers en de extreem-rechtse president Jair Bolsonaro op scherp. De boeren vrezen dat zij daarvoor de prijs zullen betalen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden