ColumnStevo Akkerman

Indirecte vaccinatiedwang voor sceptici en viruswaanzinnigen? Ik vind het geen gek idee

Nu er vaccins tegen corona op komst zijn, wordt het tijd om te beslissen wie als eersten gered mogen worden. Zolang de wereld meer zielen telt dan er vaccins zijn, is dit een akelig dilemma. Was de wereld een dorp, dan hield iedereen zijn hart vast. Hoelang zou het duren voor er gevechten uitbraken bij de voorraadkelders? Welke trucs zouden de machtigen en de rijken uithalen om zichzelf en hun gezinnen te verzekeren van het nieuwe wondermiddel? Een toneelschrijver zou er wel raad mee weten.

Intussen gebeuren deze dingen op mondiale schaal al in werkelijkheid, zij het verscholen achter de steriele termen van intellectueel eigendom en octrooirechten. Van de 1,35 miljard vaccindoses die Pfizer tot 2022 hoopt te kunnen produceren (er zijn twee doses nodig per persoon) is al 80 procent verkocht aan de Verenigde Staten, de EU, Canada, Japan en het Verenigd Koninkrijk, las ik gisteren in De Volkskrant. Dat is bij elkaar 13 procent van de wereldbevolking. Pfizer wil het patent op zijn vaccin niet ­delen, concurrent Moderna wel, de vraag is wat andere producenten ­zullen gaan doen. Op de achtergrond buigen landen zich over de mogelijkheid om dwanglicenties in te stellen. Het zou mij verbazen als dit gevecht uiteindelijk tot een eerlijke verdeling leidt – de ngo Global Justice Now spreekt van ‘kunstmatig ­gecreëerde schaarste’.

Minder bewegingsvrijheid voor wie zich niet laat vaccineren

Terwijl dit gaande is, speelt zich op nationaal niveau iets anders af: hier is het heikele punt niet wie er gered mogen worden, maar wie er gered móéten worden. Dat de Gezondheidsraad gisteren adviseerde voorrang te verlenen aan 60-plussers en zorgmedewerkers, werd met gepaste instemming begroet; het debat ging over de vraag wat te doen met de viruswaanzinnigen, de weigeraars en de sceptici.

Er doen verschillende cijfers de ronde over de bereidheid – let op dat woord – onder Nederlanders om zich te laten vaccineren; de percentages liggen tussen de 40 en de 60 procent, en de trend is dalende. Voor de opbouw van voldoende immuniteit is 70 tot 90 procent vereist, en dus kwamen de gezichten in Den Haag op standje zorgelijk te staan. VVD-Kamerlid Hayke Veldman, die al eens voorstelde de kinderbijslag te beperken voor ouders die hun kroost niet laten inenten tegen mazelen en dergelijke, kwam woensdag met de suggestie om mensen die zich niet laten vaccineren tegen corona ­minder bewegingsvrijheid te geven. Je zou dat kunnen regelen met een verplicht vaccinatiebewijs.

Het is opmerkelijk dat juist de ­liberalen op de proppen komen met deze indirecte dwang, maar ik moet bekennen dat ik het nog niet zo’n gek idee vind. Een verplichting tot inenten gaat te ver, daar is de onaantastbaarheid van het menselijk lichaam in het geding. Wie moedwillig het risico van een besmetting aan wil gaan, heeft die vrijheid. Maar als te veel Willem Engels en Thierry Baudets dat doen en daardoor de vereiste vaccinatiegraad niet wordt gehaald (dit is wel de crux), zetten zij de vrijheid en gezondheid van anderen op het spel.

Ik denk dat we dat in onze danspaleizen en concertzalen niet hoeven toe te staan.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden