Opinie

Inclusiviteit loont, zie Black Panther

Scène uit de bioscoophit 'Black Panther'. Beeld filmdepot

Het succes van 'Black Panther' laat duidelijk zien dat films met niet-witte hoofdpersonen een breed publiek kunnen aanspreken, aldus Reza Kartosen-Wong, mediawetenschapper en publicist.

Tijdens de Oscaruitreiking afgelopen zondag grapte presentator Jimmy Kimmel dat de avond in het teken stond van 'inspirerende films die stuk voor stuk zijn verpletterd door Black Panther'. Kimmel doelde op het enorme commerciële succes van de veelbesproken superheldenfilm. De betekenis van dit succes voor film en diversiteit, ook in Nederland, kan niet worden onderschat. Het is een laatste waarschuwing aan filmproducenten en -regisseurs die (nog) niet openstaan voor diversiteit: verander of verlies.

In tweeënhalf week tijd bracht Black Panther in de VS ruim 500 miljoen en wereldwijd al bijna 900 miljoen dollar op. Daarmee is het nu al de op een na best bezochte superheldenfilm in de VS (Forbes, 4 maart). Ook in Nederland doet Black Panther het uitzonderlijk goed. Met een omzet van ruim 2,3 miljoen euro in de openingsweek behoort de film in Nederland tot de vijftig films met de 'beste eerste week', nog voor recente succesfilms als 'Avengers', 'Age of Ultron', 'The Dark Knight Rises' en 'Gooische Vrouwen'.

Het commerciële succes van Black Panther geeft een helder signaal af aan filmproducenten en -regisseurs: films met niet-witte protagonisten kunnen veel geld opleveren. Dat hadden zij natuurlijk allang kunnen weten. Verscheidene films waarin relatief onbekende niet-witte acteurs de hoofdrollen vervulden, zoals Oscarwinnaars 'Slumdog Millionaire' en 'Life of Pi', waren de afgelopen jaren commercieel succesvol. Net als 'Get Out' dat zondag de Oscar voor beste originele scenario won: de film kostte nog geen 5 miljoen dollar en bracht in totaal 255 miljoen dollar op. Recent Amerikaans onderzoek toont ook aan dat films die cultureel diverser zijn de afgelopen jaren winstgevender waren dan andere films (Los Angeles Times, 22 juni 2017).

De omzetcijfers van Black Panther illustreren tevens dat films met niet-witte helden en hoofdpersonages óók witte kijkers aanspreken. Zo bestaat het Amerikaanse publiek van Black Panther voor 37 procent uit Afro-Amerikanen en voor 35 procent uit witte Amerikanen (Variety, 18 februari). Dit logenstraft het vastgeroeste idee dat onder veel producenten en regisseurs leeft: dat het publiek (lees: het witte publiek) zich 'niet kan identificeren' met niet-witte hoofdpersonages en daar 'nog niet klaar' voor is. Filmproducenten en -regisseurs gebruiken dit als argument om het gebrek aan niet-witte personages te legitimeren.

Verbeeldingskracht

Deze conservatieve producenten en regisseurs geven blijk van minachting en onderschatting van witte kijkers. Het is natuurlijk absurd om te veronderstellen dat witte mensen alleen naar andere witte mensen willen kijken en zich niet kunnen identificeren met niet-witte personages en acteurs. Ook dát hadden producenten en regisseurs allang kunnen weten. De muziekindustrie bewijst dat namelijk al jaren; zwarte artiesten als Beyoncé, Jay-Z en Bruno Mars hebben vele witte fans.

Het overweldigende succes van Black Panther laat er nu geen enkel misverstand meer over bestaan: films met niet-witte hoofdpersonages kunnen een breed publiek aanspreken en zeer winstgevend zijn. Filmproducenten die niet openstaan voor films die cultureel diverser en inclusiever zijn, laten kansen liggen en maken minder winst.

Zij bewijzen hun organisaties en financiers dus een slechte dienst. En filmregisseurs die geen cultureel diverse cast of verhaallijn kunnen in- en verbeelden zijn slechtere regisseurs. Het ontbreekt hen aan verbeeldingskracht, een van de voornaamste kwaliteiten die regisseurs moeten bezitten. Willen deze filmproducenten en -regisseurs relevant blijven, dan is het nu de hoogste tijd voor hen om te veranderen en culturele diversiteit en inclusiviteit te omarmen.

Lees ook: 'Black Panther' appelleert aan de trotse viering van het hedendaagse Afrika'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden