Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

In het publieke debat kan bijna geen zwaarder verwijt klinken dan dat iemand goede bedoelingen heeft

Elke tijd heeft zo zijn eigen zonden en vraag me niet hoe het komt, maar in onze dagen is vooral het deugen een zware overtreding geworden. Er zijn weliswaar ook clubs waarbinnen deugen een dure plicht is en niet-deugen streng wordt bestraft, maar de wind waait alweer heel lang de andere kant op. In het publieke debat – ofwel de openbare terechtstelling van je tegenstanders – kan bijna geen zwaarder verwijt klinken dan dat iemand goede bedoelingen heeft. Hoe naïef. Welk een zwakheid.

Ik geef toe, goede bedoelingen kunnen bedrieglijk zijn. De weg naar de hel is ermee geplaveid, zeggen degenen die het kunnen weten. En goede bedoelingen kunnen ergerlijk zijn. Geen vervelender types dan de waarheidskenners die zich hullen in profetenmantels om de wereld de wacht aan te zeggen, waarbij ik besef dat anderen zich net zo aan mij kunnen ergeren als ik mij aan hen. Daarom vond ik de woorden van de Amerikaanse dichter Walt Whitman, zaterdag in Trouw geciteerd, zo krachtig:
‘Evenmin weten jullie alleen wat slecht zijn is
Ik ben degene die wist wat het was om slecht te zijn
De wolf, de slang, het zwijn ont­braken niet in mij’

Alles om niet te deugen

Intussen is het anti-deugen voor sommigen het nieuwe deugen geworden. Goede bedoelingen zijn slecht, slechte bedoelingen zijn goed. Zo kon Thierry Baudet dit weekeinde bloemen leggen bij het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen, met daarbij de volgende tekst: “Hun haat, onze waardigheid. Hun wil te vernietigen, onze liefde voor wie we zijn. We brengen eer aan onze helden”. Let wel, dit gaat om een man die duizenden mensen de dood ­in joeg ter wille van de nootmuskaat, en ook door zijn tijdgenoten werd beschouwd als al te wreed.

Zelf werd mij via Twitter onder meer verzekerd dat ik ‘een hufter’ was omdat ik het standbeeld van Coen graag verplaatst zag naar een museum. Het hoort erbij, ik krijg vaker dergelijke complimenten en ik weet dat het niets is in vergelijking met wat anderen op sociale media hebben te verduren. Bevorderlijk voor je mensbeeld is het niet, en daarin schuilt een gevaar. Het is niet zo dat het zogenaamde publieke debat niets te maken heeft met de echte wereld, maar de twee vallen gelukkig ook niet met elkaar samen. Standpunten verharden niet alleen, ze verschuiven ook, er zijn niet alleen flanken, er is ook een midden, er wordt niet alleen gescholden, er wordt ook gewoon gepraat, mensen houden niet ­alleen van wie zijzelf zijn, ze kunnen verder reiken en ze doen dat ook.

Soms dreig ik dit te vergeten, dat is de valkuil van mijn werk. Daarom was het een erg goed idee om dit weekeinde mijn rugtas te verliezen met daarin portemonnee, telefoon en andere dierbare spullen, zoals brilledoekjes. Wat er zou gebeuren? Het was een test van niks natuurlijk, een experiment zonder enige waarde, behalve dan voor mij. Ik plaatste een opsporingsbericht en wachtte angstig af. Een dag later volgde de ontknoping: mijn tas was gered en de vinder had mij gevonden. Ja, dacht ik, de meeste mensen deugen.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden