Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

In een zee van witheid kan toenadering tussen zwarte mensen risicovol zijn

opinie

Seada Nourhussen

Seada Nourhussen: "we zweven." © Maartje Geels
Column

Het dakterras in Dakar vulde zich langzaam met gasten. Het was de laatste en enige vrije dag op mijn reis en ik was door een expat uitgenodigd voor een brunch. Italianen, Fransen en Spanjaarden arriveerden. Ik was de enige Nederlander en de enige zwarte vrouw.  Op een Zuid-Koreaan, een Malagassiër en de gastheer na was dit dakterras wit. Maar ik was dus weer, zelfs in de hoofdstad van Senegal, de uitzondering. 

De ‘Ben je Surinaams?’-vragen kwamen al voorbij. Na een paar beleefde gesprekken over de stiptheid en zuinigheid van Nederlanders verschenen er twee zwarte vrouwen. Een van hen was net zoals ik van Ethiopische komaf en in Canada opgegroeid, vertelde de gastheer.

Lees verder na de advertentie

“Tena yistilign”, zei ik, een wat formele begroeting die letterlijk ‘moge Hij u gezondheid schenken’ betekent in het Amhaars. Hoe zou ze reageren? In een zee van witheid kan toenadering tussen zwarte mensen risicovol zijn; witte mensen voelen zich namelijk snel bedreigd door de verbondenheid van ‘De Ander’. Maar ze omhelsde me meteen. Haar vriendin was Nigeriaans-Brits en had jaren in Ethiopië gewoond: we hadden direct een klik. Onze woordenstroom – over Addis Abeba, relaties en vooral: hoe we ons staande houden in witte milieus – was onophoudelijk, dorstig. Alsof we al heel lang niet gesproken hadden. Echt gesproken.

In een zee van witheid kan toenadering tussen zwarte mensen risicovol zijn; witte mensen voelen zich namelijk snel bedreigd door de verbondenheid van ‘De Ander’

Toch kreeg ik gelijk: de anderen ergerden zich aan onze vanzelfsprekende band. Vooral de witte vrouwen wierpen wantrouwige blikken. “Zijn jullie bang voor ons?”, vroeg een Spaanse stekelig. Met de witte vrouwen in groepjes had ze geen moeite. Drie zwarte vrouwen bij elkaar was een probleem. Hadden we hen buitengesloten? Of hadden we, als minderheden in dit gezelschap, een veilige zone voor onszelf gecreëerd? Het laatste, vonden wij. Dit ging niet om hen, maar om ons.

In Parijs ontstond over net zoiets ophef. Burgemeester Anne Hidalgo wilde een aanstaand festival van de afro-feministische beweging Mwasi aflasten omdat het exclusief voor zwarte vrouwen zou zijn – best logisch bij een afro-feministisch festival – en witte mensen zou discrimineren. Ik vroeg me af of Hidalgo witte herensociëteiten ook gaat aanpakken. Het festival mag weer doorgaan omdat alleen privéruimtes gereserveerd zijn voor zwarte vrouwen.

Emancipatie

Het incident doet me denken aan de bizarre klaagzang in Nederland over uitsluiting door zwarte mensen. Witte mensen zouden bijvoorbeeld niet mee mogen strijden tegen racisme. Alsof zwarte mensen daar eerst groen licht voor moeten geven: begin gewoon. Witte mensen zouden zwarte vrouwen als Anousha Nzume niet mogen interviewen. Zij gaf slechts aan dat ze over haar boek ‘Hallo witte mensen’ andere gesprekken had met niet-witte journalisten dan met witte journalisten. Logisch, dat krijg je met raakvlakken. Maar wit medialand was collectief beledigd. Ook in deze krant buitelden Sylvain Ephimenco, Nelleke Noordervliet, Johan ten Hove en Pieter Geenen over elkaar heen om deze ‘apartheid’ en dit ‘zwart privilege’ aan de kaak te stellen.

Nare termen voor mensen die zich proberen te emanciperen. En bij emancipatie zijn veilige zones nodig. Om jezelf niet constant te hoeven verklaren en om je gedachten te vormen los van de dominante norm. Want witte mensen weten zich altijd te centreren in de strijd van onderdrukten; dat is blijkbaar alleen toegestaan als het iedereen, de onderdrukker incluis, een goed gevoel geeft.

Een paar jaar terug had ik me verontschuldigd voor wat sommigen op dat dak vast ‘zelfsegregatie’ noemen. Maar nu kijk ik met een warm hart naar stralende foto’s van drie vrouwen die even vrij waren.

Trouw.nl is vernieuwd. Vanaf nu is onbeperkte toegang tot Trouw.nl alleen voor (proef)abonnees.


Wilt u dit artikel verder lezen?

Maak vrijblijvend een profiel aan en krijg gratis 2 maanden toegang.

Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kun je vinden in je inbox.
Ben je de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Ongeldig e-mailadres

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

U moet akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden


Wij gaan vertrouwelijk om met uw gegevens. Lees onze privacy statement.

Deel dit artikel

Advertentie
In een zee van witheid kan toenadering tussen zwarte mensen risicovol zijn; witte mensen voelen zich namelijk snel bedreigd door de verbondenheid van ‘De Ander’