Beeld Werry Crone

OmbudsmanEdwin Kreulen

In coronatijd gaat de lezer de journalist als een mens zien

‘Ik ben het niet met u eens - maar sterkte met uw werk’. Brieven van lezers zijn de laatste weken veranderd van inhoud – en vooral van toon. Maar laat het niet te gezellig worden. Over het nut van de lezerspost in coronatijd.

Klassieke lezersklachten

Abonnees die reageren op de krant zijn doorgaans constructief en welwillend, maar vaak kritisch op de inhoud. Logisch – anders is er geen reden om te mailen. Een deel van die critici neemt daarbij ook geen blad voor de mond. Hun brief over een artikel, kop of foto mondt uit in het oordeel ‘Trouw onwaardig’. De lezer raadt de auteur van het stuk dringend aan om bijles te nemen in rekenen, of in het vakgebied waarop deze journalist zich heeft gewaagd.

Of uiteraard in topografie, na klassieke vergissingen zoals het plaatsen van het Zuid-Hollandse eiland Goeree-Overflakkee in de provincie Zeeland. Dat er een taalfout in het stuk staat, doet lezers niet alleen twijfelen aan de taalvaardigheid van de auteur, maar lijkt hen ook te wijzen op een slapende eindredactie. Als het nog even zo doorgaat, dreigt een enkeling, zeg ik mijn abonnement op.

Lezers in coronatijd

Toen Trouw twee weken terug de coronaspeech van koning Willem-Alexander in de kop ‘houterig’ noemde, kwam het oordeel ‘Trouw onwaardig’ verschillende keren terug. Ook nadat op deze plek dit twee weken terug deels werd verdedigd. “U heeft mij niet kunnen overtuigen”, mailde een lezer. De abonnees blijven onverminderd kritisch op de inhoud van de krant. Dat geldt bijvoorbeeld voor alle grafieken die de krant plaatst over de ontwikkelingen in de RIVM-cijfers: geven die nou wel het goede beeld?

Maar ook over ander nieuws, zoals de te lage registratie van de stikstofuitstoot door afvalverwerkers: klopt die conclusie wel? Maar de kritische mails hebben vaak een mildere toon dan voorheen. Oordelen als ‘onwaardig’ vallen minder snel. De lezer begrijpt heel goed dat de journalist ook maar moet zoeken in de berg aan cijfers en gegevens. En, niet onbelangrijk: de lezer begrijpt ook dat het journalistieke werk deze dagen niet makkelijk is.

Dat is misschien wel de belangrijkste verandering in de lezerspost. ‘Succes met uw werk’, staat er ineens aan het einde van een kritische lezersbrief. ‘Ook als jullie mijn ingezonden brief niet plaatsen’, schrijft een lezer ‘wil ik iedereen van Trouw mijn grote waardering overbrengen.’

Andere lezers gebruiken de mail enkel voor complimenten. Ze zien de krant in deze vreemde tijd als een ‘baken’ en zijn iedere ochtend blij met de zekerheid van een krant die door de bus wordt geduwd. Ze zijn ook blij met de duiding die de krant biedt. ‘Meer dan ooit is een krant de enige objectieve bron die het nieuws ook een fundering geeft en in een context plaatst’, staat in een lezersmail. Ook de andere, meer ‘verstrooiende’ artikelen, zoals over cultuur, worden meer geprezen dan voorheen.

Er is begrip voor de lastige omstandigheden waarin journalisten dezer dagen hun werk moeten doen. Maar de lof geldt niet alleen hen. Vooral bezorgers krijgen steun. Een van de lezers brengt ‘hulde voor alle wijsheid en inspiratie’ aan: ‘de journalisten, redactie, columnisten, onderzoekers, receptgevers, cartoonisten, adviseurs, tekenaars, fotografen, drukkers, schoonmakers, verspreiders, bezorgers en alle werkers die zorgen dat wij bij de tijd blijven’. De lezer zal ongetwijfeld ook de vormgevers hieronder scharen en de systeembeheerders die al dat thuiswerken mogelijk maken. En misschien ook wel de Ombudsman.

Betekenis

De uitdrukkelijke steun van de lezer heeft een grote functie voor de redactie. De werknemers van Trouw zitten deze dagen in overgrote meerderheid thuis te werken, met alle huiselijke afleiding en communicatieproblemen van dien. En ze zijn, net als andere burgers, onzeker over de vraag hoelang dit duurt en over vragen zoals ‘bereikt het virus mijn vader of moeder op leeftijd?’ Mochten ze zich al tijdelijk willen onttrekken aan de stroom coronanieuws (een wijs gezondheidsadvies dat deze dagen circuleert), voor hen is dat is bijna onmogelijk. De lezer geeft de redactie een welkom steuntje in de rug.

Er is altijd het risico dat het té gezellig wordt tussen lezer en redactie. Dat zou ertoe kunnen leiden dat de journalisten minder objectief worden, de krant een positiever sausje geven dan de coronarealiteit. Maar dan is er altijd nog de weerklank van de lezer van voorheen, die de redactie zal blijven wijzen op onvolkomenheden. En de redactie blijft scherp genoeg. Op dit moment past een dankwoord voor de lezers, die duidelijker dan ooit maken dat zij de journalist en andere krantenmedewerker als mens beschouwen.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Lees ook:

Corona in de krant: een overdaad kan voor angst zorgen

Moet Trouw de lezers het zwartste coronascenario blijven schetsen inclusief dagelijkse sterftecijfers of juist waken voor aanjagen van angst en zelfs onverschilligheid? Twee mediawetenschappers kijken mee met de Ombudsman.

Is alle aandacht voor het virus écht nodig of is dit een mediahype?

De berichtgeving van de traditionele media over het coronavirus wordt als redelijk afgewogen beoordeeld. Maar ook nepnieuws en complottheorieën steken de kop op.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden