ColumnVVD-heerschappij

Ik wens iedereen een VVD-loos 2020

Doordat er in mijn privéleven de afgelopen maanden nogal wat knalvuurwerk afging, was het me ontgaan dat we ons niet alleen aan het eind van zomaar een kalenderjaar bevinden, maar tevens aan het eind van een decennium. Dat decennium stond voor mij onmiskenbaar in het teken van de literatuur, al was het maar omdat in 2010 mijn debuutroman verscheen.

Door een interview met Mark Rutte in deze krant realiseerde ik me dat het decennium van mijn leven als gepubliceerd schrijver parallel loopt aan bijna tien jaar VVD-heerschappij. Hoe vond Rutte zelf dat het ging? “Ik heb wel geleerd: nooit jezelf recenseren.” Dat zou je als bescheidenheid kunnen aanmerken, maar net zo goed als een gebrek aan zelfreflectie.

Het VVD-regime kleurt mijn herinneringen aan de afgelopen jaren. Sinds vorige maand zie ik op mijn sociale-mediatijdlijnen veel verontrustende berichten voorbijkomen van Vlaamse vrienden en collega’s over ingrijpende bezuinigingen op de kunstsector in Vlaanderen. Hun alarmbellen deden me denken aan de tijd waarin ook de Nederlandse culturele sector vreesde voor kaalslag, door de bezuinigingen van Halbe Zijlstra, staatssecretaris in het kabinet-Rutte I.

Juist creatieve mensen zijn wendbaar

Akkoord, de Nederlandse kunstwereld heeft die periode overleefd, terwijl Zijlstra politiek dood is. Juist creatieve mensen zijn wendbaar. Maar er is wel degelijk schade aangericht. Misschien niet eens zozeer finan­cieel, als wel moreel. De VVD heeft jarenlang met succes een perverse minachting voor de stropop van de culturele elite uitgevent, en in bredere zin: een minachting voor alles wat niet direct bijdraagt aan economische groei.

Zo kon het gebeuren dat een jaar waarin leraren moesten bedelen om een paar extra rotcenten eindigde met de publicatie van het internationale Pisa-onderzoek waaruit blijkt dat het bijzonder slecht gesteld is met de leesvaardigheid van Nederlandse tieners. Bij een kwart van de vijftienjarigen is die leesvaardigheid zelfs te beroerd om goed mee te kunnen draaien in de samenleving.

Misschien zou je denken dat ik als schrijver daarom blij ben met al die leesbevorderingscampagnes die her en der de kop opsteken. Maar je kunt lezen wel aanprijzen als ‘cup-a-soup momentje’ – zoals Eveline Aendekerk van de stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek onlangs deed –, zolang mensen niet kúnnen lezen, zullen ze boeken nooit boven tv of smartphone verkiezen.

De olifant in de kamer is een decenniumlang VVD-beleid. Een decennium lang ‘zoek het zelf maar uit’. Een decennium lang financiële verwaarlozing van het onderwijs, een decennium lang minachting voor cultuur en wetenschappelijke kennis. Minachting voor alles wat niet Shell of Unilever heet.

Tja, als je jezelf niet wilt recenseren, moet een ander het maar voor je doen, hè Mark? Bij dezen. Ik wens iedereen een VVD-loos 2020.

Schrijver Jamal Ouariachi vervangt tijdens de kerstvakantie columnist Stevo Akkerman. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Lees ook:

Rutte blikt terug op 9 jaar premierschap: ‘Laat anderen maar over mij oordelen’

De jaren tien waren de jaren van Mark Rutte. Zijn pragmatische stijl van politiek bedrijven is vaak verguisd als handigheidje, kritiek die Rutte niet onberoerd laat. ‘Je moet je als premier realiseren: je oren zijn groter dan je mond.’

Een boek lezen? Pure tijdverspilling, vinden Nederlandse jongeren

De leesvaardigheid van Nederlandse jongeren daalt hard in vergelijking met andere landen. De Stichting Lezen en Schrijven vindt dit alarmerend en onderwijsministers roepen op tot een leesoffensief. Is dat genoeg?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden