null Beeld
Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

Ik vrees voor de boeren dat een tijdperk tot zijn einde zal komen

Het fijne van het verschijnen van de commissie-Remkes in pandemietijden, is dat het ons weer een vertrouwd ­ gevoel geeft. Na de dagelijkse dodenlijsten, de mondkapjes en de angst voor het onzichtbare, krijgen we nu wat vertrouwde lucht vermengd met wat stikstof. Remkes moet je niets kwalijk nemen: ook hij heeft een agenda te respecteren. Zijn kritiek op de aanpak van Rutte III om de stikstofcrisis te bedwingen, is op papier meer dan redelijk: met 100 kilometer per uur op de weg, het uitkopen van boeren op vrijwillige basis of het uitstrooien van een handvol miljarden wordt Nederland niet schitterend groener en leefbaarder. Niet een reductie van 26 procent van de stikstofuitstoot in 2030 zal ons redden, maar 50 procent moet het worden.

Remkes is geen echte lolbroek en zijn retoriek is meestal even droog en dor als een doktersrecept. Toch heeft hij af en toe een leuke ingeving: “Boeren kunnen niet groen zijn als ze rood staan.” De kans dat ze weer rood van woede worden, straks op hun tractoren, is ook reëel. ­Alleen vrees ik voor de handen die ons voeden dat met driekwart van hun vleesproductie die nog steeds voor de export bestemd is, een tijdperk hoe dan ook tot zijn einde gaat ­komen.

Ik heb overigens ook een horrorscenario

Zoals gezegd, kan Remkes er weinig aan doen dat hij opduikt op een moment dat het volk uit een van de meest deprimerende episodes ontwaakt die de recente geschiedenis heeft voortgebracht. Wel had de timing van zijn commissie minder gefronste wenkbrauwen opgeleverd als De Nederlandse Bank (DNB), eveneens maandaf, niet met een vat vol zuur was gekomen: door de coronacrisis staat het land aan de vooravond van een vernietigende economische crisis. Vernietigend allereerst voor het emplooi, met een verdubbeling van de werkloosheid tot 700.000 werkzoekenden (van 2,9 naar 7,3 procent). De krimp van de economie zal dan 6,4 procent bedragen en de daling van de huizenprijzen iets van 5 procent. Maar zoals ­altijd zit in de berekening van de DNB ook een horrorscenario: een krimp van 11,8 procent met een daling van de huizenprijzen van meer dan 10 procent.

Alsof het niet genoeg is, verscheen gisteren in Trouw een alarmkreet van Maxime Verhagen, voorzitter van Bouwend Nederland, over de Nederlandse woningnood: ‘Op dit moment zijn er 315.000 gezinnen in Nederland zonder huis. Dat loopt de komende tien jaar volgens het CBS op tot een miljoen’. Of er de komende tien jaar één miljoen woningen gebouwd kunnen worden, met die crises, en niet te vergeten de energietransitie, valt te betwijfelen. De volgende Kamerverkiezingen vinden plaats op 17 maart 2021. In de acht resterende maanden lijkt het er niet op dat Rutte de aanbevelingen van Remkes tot prioriteit gaat verheffen. Ik heb overigens ook een horrorscenario: vliegtuigen blijven vijf jaar aan de grond, driekwart van de veetelers emigreert naar Canada en op de weg rijden we voortaan niet harder dan 30 kilometer per uur. Maar ook dit verandert niets aan de moeder aller problemen: de groeiende overbevolking die de Postzegel aan Zee langzaam verstikt.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden