ColumnSylvain Ephimenco

Ik maak me een beetje ongerust om Frankrijk

Het gevaar met wereldwijde crisissen is de giftige kiemen die ze in zich dragen. Als die kiemen wortelen en tot bloei komen, kan dit vergaande consequenties hebben. Wantrouw en onrust zijn nog het meest onschuldig, maar wanorde, instabiliteit, revolutie en zelfs oorlogen kunnen samenlevingen diep ontwrichten. Ongeacht het feit of die crisissen van economische, politieke, sociale of sanitaire aard zijn. Het geruststellende met de coronapandemie is dat die na maanden te hebben gewoed, nergens tot vernietigende ontploffingen heeft geleid. De EU zal ondanks de lelijke steken die ze heeft laten vallen niet aan de coronacrisis ten onder gaan en tussen China en de VS zal het niet tot een oorlog komen.

Hoewel het voor eerst is in de geschiedenis dat bijna de helft van de mensheid in eigen huis werd opgesloten, hebben mensen zich amper tegen hun bestuurders gekeerd. Als je leven in gevaar is, aanvaard je sneller de veiligheid die zware maatregelen lijken te waarborgen. Ook in Europa. Hoewel ik me toch een beetje ongerust maak over Frankrijk. Misschien als enige EU-leider zal president Macron verzwakt uit deze strijd komen die hij een ‘oorlog’ noemde. Deze week verloor hij alweer 7 procentpunten in een opiniepeiling om tot 35 procent tevreden geënquêteerden te kelderen. Dit heeft ongetwijfeld te maken met een slecht management van de crisis, maar ook met het klimaat van wantrouwen tegen de politiek en de elites dat al een paar jaar heerst in Frankrijk.

Toverdrank tegen het  coronavirus

Macron heeft te maken met een opkomend populisme dat hem aan het twijfelen brengt. Niet het traditionele populisme dat nationalistische partijen aanhangen, maar eentje uit de diepte van de civiele samenleving. De woordvoerders van de diffuse ontevredenheid zijn prominenten als de filosoof Michel Onfray, de komiek Jean-Marie Bigard en vooral de microbioloog Didier Raoult. Deze laatste is niet alleen een even gerenommeerde als controversiële wetenschapper, maar ook een cultusfiguur die steeds vaker tegen elites, politici of de pers tekeergaat. ‘Een arrogante megalomaan’ uit de provincie (Marseille) volgens zijn criticasters, die sociale media boven de gevestigde pers verkiest en ministers ‘lege hologrammen’ noemt. De man doet met zijn extreem lange haar, baard en witte schort aan de druïde Panoramix uit de strip Asterix denken. Zijn toverdrank tegen het coronavirus? Het middel chloroquine, ondanks de negatieve effecten en studies over dit medicijn. Voor veel Fransen is hij de gedroomde leider voor de sociale beweging van de ‘gele hesjes’ uit de provincie die Frankrijk maandenlang ontwrichtte vanaf 2018.

Volgens ingewijden is president Macron als de dood voor dit nieuwe populistische nihilisme en probeerde hij de ‘prominenten’ te vriend te houden. Eerder bezocht hij ‘druïde’ Raoult, en nadat de komiek Bigard op Facebook zijn regering zwaar had beledigd, belde Macron hem vriendelijk op. Reactie van de grofgebekte komiek: “Ik doe mijn grote bek open, ik schijt op de president en de president belt me op om te zeggen dat ik gelijk heb. Geniaal!”

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden