null Beeld

ColumnIlyaz Nasrullah

Ik laat mijn kind niet door een robot opvoeden

Terwijl mijn pasgeboren zoon mij indringend aankijkt, begin ik me half verwonderd en half bezorgd af te vragen hoe de wereld eruit zal zien als mijn dochter (5) en hij volwassen zijn. Bij geboortes en overlijdens wordt zelfs de grootste dwaas voor even een filosoof, hoorde ik iemand eens zeggen.

Een van mijn zorgen is de steeds verdergaande digitalisering van de samenleving. De angst is niet dat mijn zoon straks indringend naar een scherm zal staren in plaats van naar mij. Laten we eerlijk zijn, dat zal toch wel gebeuren. Nee, ik ben bezorgd om de domme ideeën die er zijn over het gebruik van ‘slimme’ technologie. Over kunstmatige intelligentie (AI) in het bijzonder zijn er verknipte gedachten.

Zo maakte de AI-onderzoeker Pedro Domingos in 2015 naam met zijn boek met de (vrij naar het Nederlands vertaalde) titel Het Meester Algoritme. Domingos beweert in zijn boek dat ‘alle kennis – uit het verleden, het heden en de toekomst – afgeleid kan worden uit data’ door een AI-algoritme. Dit algoritme noemt Domingos het ‘Meester Algoritme’. Hij schrijft: ‘Het Meester Algoritme is het laatste dat we ooit zullen hoeven uitvinden, want als we het eenmaal loslaten zal het al het andere uitvinden wat uitgevonden kan worden’.

Domingos ziet de samenleving onder het Meester Algoritme helemaal voor zich: ‘Op een dag zal er een robot in ieder huis zijn, die de afwas doet, het bed opmaakt, en zelfs op de kinderen past terwijl de ouders aan het werken zijn. Hoe snel dat zal gebeuren hangt af van hoe moeilijk het zal blijken te zijn het Meester Algoritme te vinden.’

Is het echt zo’n moeite om de vaatwasser eventjes in- en uit te ruimen?

Is het echt zo’n moeite om de vaatwasser eventjes in- en uit te ruimen? En is de opvoeding van mijn zoon een vervelend huishoudelijk klusje dat weggeautomatiseerd moet worden? Ik geloof ook niet dat het kan, maar wat nou als een robot écht zorg zou kunnen dragen voor een kind? Dan is het alsnog een domme visie op de samenleving. Kinderen door robots laten opvoeden zodat ouders kunnen werken? Ik zou eerder meer tijd met mijn kinderen willen doorbrengen.

Met dat fanatieke geloof in AI-algoritmen komt ook een onstilbare honger naar data. Want zonder data, geen algoritmen. Domingos schrijft zelfs dat wij een ethische plicht (!) hebben om onze data te delen, en hij gebruikt emotionele chantage om dit te onderbouwen. Hij zegt dat AI ‘alleen kanker niet zal genezen; kankerpatiënten zullen dit doen, door hun data te delen ten behoeve van toekomstige patiënten’.

Dat Domingos dwaze ideeën heeft, is op zichzelf geen reden tot zorg. Wat wel zorgen baart, is dat er meer prominente IT’ers zijn met datzelfde fanatieke geloof in data en A\Ii. En helaas vinden zij een luisterend oor bij invloedrijke mensen. Bill Gates bijvoorbeeld beveelt twee boeken aan om AI beter te begrijpen. Een daarvan is Het Meester Algoritme.

Ook de Chinese dictator Xi Jinping is met dat boek gezien. China maakte al gebruik van data en algoritmen om haar burgers ‘op te voeden’ (het sociale kredietsysteem) en Xi zal in het boek van Domingos geen argumenten gevonden hebben om met deze stommiteit te stoppen.

Ik wens voor mijn kinderen dat de datagedreven toekomst ook een menselijke toekomst is. En over hen gesproken, ik ga nu iets doen wat een opvoedrobot nooit zal kunnen. Ik ga mezelf verliezen in de oneindigheid van de ogen van mijn zoon.

Digitaal strateeg Ilyaz Nasrullah schrijft om de week op de opiniepagina een column over digitalisering. Lees ze hier terug.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden