null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Ik heb, heel onsportief, alle magie van de Spelen kapotgeredeneerd

Er bestaan vele vormen van waanzin, beste mensen, en vandaag willen we de waanzin behandelen die ‘sport’ heet. Ik doel daarbij niet zozeer op het sporten zelf, hoewel de mishandeling van jonge turnsters onlangs weer heeft aangetoond hoe ongezond het is om slaaf te worden gemaakt van je prestaties, al dan niet op de balk.

Maar hier doel ik vooral op sport als collectieve gekte, een waan die met een zekere regelmaat door de hele samenleving trekt, met dank aan de media die het echte nieuws wekenlang verbannen naar de zijlijn, want sportzomer.

Belangrijkste symptoom van deze waanzin is de vereenzelviging van de toeschouwer – die koene ridder van de afstandsbediening – met de sporter of het team. Hierbij worden de prestaties van anderen, jou volstrekt onbekenden, omgezet in prestaties van jezelf. Dit gaat altijd gepaard met het verschijnsel ‘trots’. Ofwel de vergroting van de eigenwaarde, soms tot pathologische hoogte, als resultaat van andermans daden.

We zien dit verschijnsel op allerlei niveaus, maar het laat zich uitstekend illustreren aan de hand van de traditionele clubliefde. Je woont ergens en daarom ben je supporter van de plaatselijke voetbalclub. Heeft die club genoeg geld, dan kopen ze goede spelers en als die spelers dan winnen, dan win jij ook. Jouw club is de beste, dat heb je toch maar goed voor elkaar. Natuurlijk, als ze verliezen, dan verlies jij ook, maar dat geeft niks, niemand kan zo mooi heroïsch verliezen als jouw club.

Met andere woorden: de liefde voor de sport is de liefde voor de groep. De eigen groep. Nergens zien we dat duidelijker dan bij internationale toernooien, want na de familie is de natie de groep die het bloed het snelst doet stromen, en soms ook doet koken. Eigenlijk is dat gek – maar we hebben het hier dan ook over wanen.

Joke de Wolf schreef het al, toen ze gisteren in deze krant het vlagvertoon in kunst en sport besprak: de uniforme natie, met één taal, heerser, volkslied, postzegel en zwemteam is een relatief nieuwe uitvinding. En wat betekent het, vroeg ze, als de Nederlandse ploeg wint: ‘Dat ze hier beter te eten hebben? Dat ze betere genen hebben? Of dat hier meer geld is voor een goede coach?’

Dat zijn terechte vragen, maar niet voor de vlaggenzwaaier op de bank; die wil juichen. En juichen doe je niet voor geld, trainingsmethodes of overheidsprogramma’s, maar voor de helden van jouw kleine stukje aarde.

Intussen heb ik tot dusver wel, heel onsportief, alle magie kapotgeredeneerd. Ik heb de behoefte om bij een groep te horen verdacht gemaakt. De waarde van de plaatsvervangende emoties genegeerd. Gedaan alsof ik deze waanzin zelf niet ook ken en mij nooit heb verheugd over wat de mijnen hadden bereikt, of getreurd over wat de mijnen uit hun handen lieten vallen. Alsof ik niet weet dat mensen nu eenmaal de waanzin van het leven gestileerd moeten verwerken, en dat dat verschillende vormen kan aannemen: sport, spel, muziek, kunst.

Geen leven zonder een beetje waanzin. Als het maar niet het leven zelf wordt. Met je sportzomer.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden