null Beeld

ColumnNatascha van Weezel

Ik at niet meer, maar werd door de ggz niet als een ‘acuut’ geval beschouwd

Stel je voor: je hebt een probleem. Laten we zeggen dat je aan een depressie lijdt, waardoor het leven aanvoelt als een zwart gat. Of je hebt last van paniekaanvallen die zo heftig zijn dat je midden in de supermarkt begint te hyperventileren.

Het duurt waarschijnlijk even voordat je inziet dat er iets met je aan de hand is, wij zijn immers een volkje dat ‘altijd doorgaat’ en gewend is ‘gewoon de schouders eronder te zetten’.

Toch ga je uiteindelijk naar de huisarts. Die stuurt je door naar de specialistische ggz. Eindelijk hulp, denk je. Het zal vast een zwaar traject worden, maar alles is beter dan dit. Je verzamelt al je moed en belt voor een intakegesprek. Dan krijg je te horen dat er nog duizend wachtenden voor je zijn.

Een nijpend tekort aan psychiaters

Dit is geen fictief verhaaltje, maar voor veel mensen de realiteit. Als je aan een psychische aandoening lijdt en in Den Haag woont heb je een groot probleem. Bij de specialistische ggz aldaar, de Parnassia Groep, hebben ze deze week een tijdelijke patiëntenstop ingevoerd. De wachtlijst werd simpelweg te lang. Alleen voor ‘acute’ problematiek is nog plek.

Ook bij het Amsterdamse Arkin dreigt een dergelijke maatregel. Volgens onderzoek van de NOS komt dit door de combinatie van een toegenomen zorgvraag – 6 procent sinds het begin van de coronacrisis – en een nijpend tekort aan psychiaters, psychologen en ggz-verpleegkundigen. Zo heeft Arkin momenteel 170 vacatures openstaan en wacht Parnassia op 35 nieuwe regiebehandelaren.

Ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik in mijn puberteit zelf hulp van de specialistische ggz nodig had. Ik leed aan anorexia nervosa. Bij een eetstoornis is het van het grootste belang dat je zo snel mogelijk behandeld wordt, omdat je je lichaam anders ernstige schade toebrengt. Daarnaast duurt de behandeling veel langer als je niet meteen therapie krijgt. Ook toen al waren de wachtlijsten in de ggz lang. Ik at niet meer, maar werd toch niet als een ‘acuut’ geval beschouwd. De minimale wachttijd betrof negen maanden.

Ik ben vast niet de enige die dit in de jaren ‘nul’ meemaakte en het kabinet had dit probleem dus kunnen zien aankomen. In 2018 voorspelde een rapport over de arbeidsmarkt in de ggz bovendien snel oplopende personeelstekorten. Maar in plaats van meer opleidingsplaatsen voor behandelaren, kwamen er minder.

Investeer fors in de ggz

De ggz blijkt weer eens het ondergeschoven kindje binnen de zorg. Dat heeft volgens mij ook te maken met het taboe dat rust op mentale problemen. Mensen die de specialistische ggz nodig hebben worden, ten onrechte, maar al te vaak als ‘zwak’ of ‘gek’ beschouwd.

Laten we er niet omheen draaien: een aanzienlijk deel van de bevolking lijdt nou eenmaal aan psychische aandoeningen. En zij hebben recht op hulp. Het wordt tijd dat het ministerie van VWS dit eindelijk onder ogen ziet. Investeer fors in de ggz. Daar wordt iedereen gelukkiger van.

Schrijver en journalist Natascha van Weezel valt deze zomer in als columnist

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden