de vraag van monic

Iedereen zelfstandig, moeten we daarheen?

Monic Slingerland Beeld Leo Lanser

Sommige woorden zijn in zichzelf een oproep tot actie. Afhankelijkheid bijvoorbeeld. Het klinkt als een beschrijving van een toestand die moet veranderen. Er moet iets gebeuren, er moet gewerkt worden aan onafhankelijkheid, want die geldt in onze samenleving als een deugd.

Ik heb daar mijn twijfels bij. Van sommige vormen van afhankelijkheid moeten we volgens mij de lof zingen. Dan denk ik aan familiebanden, aan vriendschappen, aan samenwerking met mensen met enthousiasme en talent. Mensen zijn denk ik veel te sociaal om geheel en al onafhankelijk te willen zijn.

Ook het woord zelf wijst grappig genoeg in die richting. Het begrip heeft een toevoeging nodig om een duidelijke betekenis te krijgen. Economische onafhankelijkheid is een ander verhaal dan sociale of affectieve onafhankelijkheid.

In de Emancipatiemonitor leggen het Sociaal en Cultureel Planbureau en het Centraal Bureau voor de Statistiek elke twee jaar vast wat de ontwikkeling is in de maatschappelijke positie van vrouwen in Nederland. Daarbij is economische zelfstandigheid een belangrijke factor. Het streven is dat zo veel mogelijk vrouwen in Nederland genoeg verdienen om zelf in hun levensonderhoud te voorzien. De norm is minstens zo’n 1000 euro per maand.

Met een klein deeltijdbaantje red je dat niet. Omdat Nederlandse vrouwen kampioenen deeltijdwerk zijn, is het de bedoeling dat zij dan toch wel een forse deeltijdbaan hebben. Wat dat betreft gaat het de goede kant op, stellen het CBS en SCP vast. In 2007 was 52 procent van de vrouwen tussen 15 en de 65 die niet een opleiding volgen of studeren economisch zelfstandig. In 2017 was dat gestegen tot 60 procent. Vooral vrouwen tussen de 25 en 45 verdienen minstens dat minimumbedrag.

Bij mannen van die leeftijd is 84 procent economisch zelfstandig. De vraag is natuurlijk waarom het als wenselijk gezien wordt dat vrouwen – want daar gaat het vooral om – financieel zelfstandig zijn. Vanuit de overheid bezien ligt het antwoord voor de hand. Hoe meer mensen werk hebben, des te minder de overheid bijspringt.

Aan menig echtpaar van zeventig plus dat in harmonie de taken verdeeld had – hij buitenshuis en zij binnenshuis – is dat ideaal destijds voorbijgegaan. Maar als zij naar hun kinderen en kleinkinderen kijken, wordt het duidelijk dat hun manier van leven niet meer is weggelegd voor de komende generaties. Voor jonge vrouwen van nu is het vanzelfsprekend dat ze hun opleidingen, talent en ambities inzetten in betaald werk in een echte baan van vier of vijf dagen.

Toch? Of moeten we opnieuw het ideaal van zelfstandigheid onder de loep nemen en het belang ervan afwegen. Is die onderlinge afhankelijkheid misschien een zegen in een tijd van individualisme, drukte en gevoel van zinloosheid? Hebben we mensen nodig die naast hun werk tijd en energie hebben voor diegenen die niet zo sterk en onafhankelijk kunnen zijn?

Wat denkt u: moeten we wel streven naar zo veel mogelijk economische zelfstandigheid?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar ­lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Monic Slingerland is chef opinie van Trouw. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden