null Beeld

CommentaarAfluisteren

Iedereen is kwetsbaar voor spionagesoftware als Pegasus

De Franse president Emmanuel Macron werd er waarschijnlijk mee afgeluisterd, net als de Marokkaanse koning en premier. Dit gold ook voor kritische journalisten, dissidenten, activisten, advocaten en politici wereldwijd.

Het was voor menigeen een schok toen eerder deze maand bekend werd dat met Pegasus-spionagesoftware van het Israëlische bedrijf NSO Group de macht over mobiele telefoons kon worden overgenomen. Daarmee kregen de afnemers van deze spyware, onder andere autocratische en dictatoriale regimes maar ook EU-lid Hongarije, toegang tot sms’jes, telefoongesprekken, foto’s, mails en versleutelde berichten van Whatsapp, Signal en Telegram. De software maakte het ook mogelijk controle over microfoon en camera te verkrijgen, om mee te kijken of om af te luisteren.

Het beangstigende is dat men zich toegang kon verschaffen zonder dat de gebruiker van de telefoon een verdachte link in mail of sms hoefde aan te klikken. De spyware maakte gebruik van fouten in de besturingssystemen van Apple of Android die nog niet waren ontdekt of verholpen.

De Franse journalistieke organisatie Forbidden Stories, die samen met enkele internationale gerenommeerde kranten hiernaar onderzoek deed, vond in de uitgelekte databestanden zo’n 50.000 telefoonnummers van bekende personen. Maar realistischer is te concluderen dat er meer van dit soort spyware-programma’s zijn van commerciële ondernemingen, die mogelijkerwijs ook door democratische landen worden ingezet als onderdeel van spionage en terrorismebestrijding.

Er is niets aan te doen

Treurigste conclusie voor gebruikers van smartphones is dat volgens veiligheidsexperts hier niets tegen te doen valt, behalve de telefoon wegdoen. Van de producenten mag worden verwacht dat ze er alles aan doen om lekken en gaten in hun softwareprogramma’s te dichten. Dat doen ze ook, maar vooral om hun verdienmodellen te beschermen.

Een verbod op het ontwikkelen van dit soort programma’s lijkt niet mogelijk. Spionage is niet verboden en wordt door vrijwel alle landen ingezet. Het Israëlische bedrijf NSO staat onder toezicht van de Israëlische overheid en mag kennelijk dit soort programma’s verkopen aan regimes met minder goede bedoelingen.

Deze spyware, en ook veel andere software, moet worden beschouwd als een wapen en zo wordt het door Israël geclassificeerd. Tegelijkertijd kan het nuttig zijn potentieel gevaarlijke landen en gevaarlijke lieden in de gaten te houden. Democratisch geschraagde landen hebben hiervoor toezichthoudende organen die hier scherper dan ooit op moeten toezien. Een internationaal verdrag voor cyberwapens, zoals voor gifgas en atoomwapens, zou zeer wenselijk zijn, maar lijkt zeker op korte termijn onhaalbaar.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden