ColumnStevo Akkerman

Iedereen heeft het recht zijn eigen zuil te zoeken

Ik wil hier een betoogje opzetten tegen de verbubbeling van onze levens, maar tijdens het drentelen dat altijd aan het schrijven voorafgaat, is me van alles te binnen geschoten wat de andere kant op wijst. Een nare toestand.

Laat ik gewoon beginnen met de aanleiding: de affaire Akwasi. De rapper en antiracisme-activist blijkt nogal moeite te hebben met het bedwingen van zijn agressie-impulsen. Toen de vraagstelling in een EO-radioprogramma hem onlangs niet beviel, liep hij weg met medeneming van de laptop van de technicus. Hij keerde na enige tijd terug, maar was pas bereid de laptop te retourneren als de opname van het gesprek werd gewist. Eerder kwam hij al in moeilijkheden toen hij bij een demonstratie riep dat hij Zwarte Piet ‘hoogstpersoonlijk op zijn gezicht zou trappen’.

Gezien alle bedreigingen en racistische rotzooi die Akwasi al jaren over zich heen krijgt, is zijn opvliegendheid misschien begrijpelijk, maar we zouden hem niet serieus nemen als we hem niet zouden aanspreken op zijn woorden en gedrag. Dat is echter precies wat cultureel manager Nan van Houte gisteren voorstelde in De Volkskrant. ‘Hoog tijd dat witte journalisten wat meer empathie leren opbrengen voor gasten van kleur’, schreef ze. Of media moeten ‘zwarte journalisten aantrekken voor dit soort interviews’.

Mij lijkt dat de dood in de pot, een nieuwerwetse vorm van verzuiling, in dit geval op raciale gronden, maar er zijn talloze varianten aan toe te voegen, en dat gebeurt ook. Het reduceert mensen tot wat hun identiteit heet te zijn (wit-zwart, man-vrouw, hetero-homo, gelovig-ongelovig, allochtoon-autochtoon), maar wat slechts een deel daarvan is. En vervolgens sluit het hen daarin op.

Elk in zijn eigen groep

Ik kom zelf uit een gesloten wereld, een mini-universum met een eigen kerk, school, krant, politieke partij, een ‘veilige’ omgeving waarin de confrontatie met anderen beperkt werd tot het hoogstnoodzakelijke. Ik moest daaraan ontsnappen en letterlijk en figuurlijk de wereld intrekken om te ontdekken dat iedereen leeft vanuit zijn persoonlijke biografie. Dat hebben we met elkaar gemeen, en dat is ook wat ons van elkaar onderscheidt.

Goed, langs deze lijnen wilde ik dus pleiten tegen de grote terugtrekkende beweging van deze tijd: elk in zijn eigen groep. Maar toen schoot me te binnen dat iedereen toch ook het recht heeft zich af te zonderen, tot in een klooster aan toe. Of wil je alleen nog atheïsten ontmoeten en je onderdompelen in alle anti-religieuze literatuur vanaf de Verlichting? Louter leven voor het bergbeklimmen? Naar Japan verhuizen en zenmeester worden? Een anarchistische commune stichten? Heel goed dat dat allemaal kan.

Het komt erop neer, denk ik, dat iedereen het recht heeft zijn eigen zuil te zoeken, maar dat je hoopt dat niet iedereen dat doet. En laat de zuilen die er zijn, zo open mogelijk blijven, zodat we niet eindigen in een wereld van louter exclusieve en vijandige waarheden. De sociale media, die ons juist vastzetten in zichzelf bevestigende mechanismen, verdienen daarom een grondige hervorming, die verder gaat dan de verbanning van Trump. Maar dat is een onderwerp op zichzelf.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden