ColumnLex Oomkes

Iedereen die zich ergens boos over maakt, stampt een partijtje uit de grond

Geert Dales is er niet de man naar om zijn ergernissen voor zich te houden. Iedereen en alles kan ervan langs krijgen van de voorzitter van wat nog over is van 50Plus, ook de overgebleven 50Plus-leden van de Kamer. Harde, maar ook in politieke zin vreemde verwijten. Waar het in dit kader om te doen is: Gerrit Jan van Otterloo zou in plaats van bij 50Plus beter op zijn plaats zijn bij GroenLinks.

Dat Dales tot dat verwijt komt is, gezien de achtergrond en de geschiedenis van Van Otterloo niet zo vreemd, maar dat het hem nu alsnog verweten wordt des te meer. Van Otterloo was ooit in een ander leven al lid van de Tweede Kamer, maar in die tijd nog voor de PvdA. Acht jaar lang, van 1986 tot 1994.

Van Otterloo stamt uit een geslacht dat een tijdlang de PvdA in de stad Den Haag zo niet beheerste, dan toch wel er duidelijk een stempel op drukte. Als afdelingsvoorzitter van de partij, terwijl broer Gerard als wethouder in die gemeente de degens kruiste met partij­genoot en collega-wethouder Adri Duivesteijn over een nieuw te bouwen stadhuis. Het kostte beiden hun wethouderszetels en het leverde een boek op van Duive­steijn onder de titel ‘Het Haagse stadhuis – bouwen in een slangenkuil’, maar dit terzijde.

Op de website van 50Plus schildert Van Otterloo zijn leven, als kind uit een klassiek sociaal-democratisch ­milieu. Als eerste in de familie mocht hij naar de hbs en later zelfs naar de universiteit. Zijn vader werkte zich op als geschoold arbeider en ging langs de deuren om de contributie voor de partij op te halen. Wat doet zo iemand in hemelsnaam bij 50Plus, zou je denken.

Waarom zo uitgebreid het voorbeeld Van Otterloo aangehaald? Dit stukje draait om de stelling dat een partij zonder ideologie, zonder gemeenschappelijke verzameling uitgangspunten uiteindelijk een partij zal zijn die niet veel meer bewerkstelligt dan een snel vergeten schreeuw in de nacht. Van Otterloo is een mooi voorbeeld. Net als zijn partijgenoten Martin van Rooijen, oud-staatssecretaris voor het CDA, en Corrie van Brenk, oud-voorzitter van de ambtenarenbond AbvaKabo. CDA, PvdA en VVD verenigd in één fractie.

Wat heeft Van Otterloo, aangenomen dat hij alles wat hij van jongs af voor waar aannam niet volledig over boord kieperde, te doen in een partijtje samen met de VVD’er Henk Krol en de zich inmiddels libertijn noemende, maar jarenlang voor de VVD actieve Dales? Dat ouderen in de huidige samenleving stiefmoederlijk behandeld worden, kan een belangrijk uitgangspunt zijn, maar het is uiteindelijk absoluut te weinig om mensen bij elkaar te houden, zeker als ze stuk voor stuk een goed ontwikkeld ego hebben. Een sociaal-democraat en een liberaal kunnen beiden vinden dat de pensioenen gevrijwaard moeten blijven van kortingen, maar de rol van de overheid in die kwestie is in de visie van beiden fundamenteel verschillend.

Het is bijna niet voor te stellen dat uiteindelijk ook op de langere termijn het feit dat je allemaal van niet-Nederlandse afkomst bent genoeg fundament geeft om een partij op te richten, zoals Denk. Alsof de vaak inderdaad slechte bejegening van de nieuwe Nederlander genoeg fundament geeft voor een gezonde politieke partij.

De vorming van nieuwe politieke partijen wordt in dit stelsel in de hand gewerkt doordat het relatief eenvoudig is om ook daadwerkelijk op het landelijke politieke toneel te verschijnen. Een uitstekend uitgangspunt, maar in een tijd dat iedereen die zich ergens boos over maakt de neiging heeft ook zo’n partijtje uit de grond te stampen is het dodelijk voor de parlementaire democratie.

Lex Oomkes is politiek commentator van Trouw en schrijft wekelijks een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden