OpinieImmuniteit

Iedereen binnenhouden werkt uiteindelijk juist averechts

Maak gebruik van de fysiek sterke mens om het virus te verslaan, stelt mobiliteitsdeskundige Joris van Dijk voor. Bijvoorbeeld door groepsactiviteiten.

De snelheid waarmee corona zich over de wereld heeft verspreid, geeft de extreem hoge besmettelijkheidsfactor aan en leert ons dat we het virus op termijn waarschijnlijk allemaal een keer zullen krijgen. Hoe hiermee om te gaan is de daadwerkelijke uitdaging. Landen kiezen voor de balans tussen de minste weerstand van de bevolking en de meeste zekerheid dat ze niet verkeerd gokken. In de realiteit komt dit neer op een ontkenning van het eigenlijke (langetermijn)probleem.

Beleidsmakers geven de voorkeur aan het opleggen van beperkingen voor de volledige maatschappij en ontlopen daarmee de impopulariteit van uitsluiting, gebaseerd op statistiek. Het grotere perspectief ontbreekt, daar waar de risicogroep juist steeds beter kan worden gedefinieerd. Als de oplossing meer schade aanricht dan het probleem, hoe goed zijn we dan bezig?

De inzet is een vaccin, maar het ontwikkelen, testen, op grote schaal produceren en wereldwijd distribueren kan vele maanden tot zelfs jaren in beslag nemen. Begrijpelijk is de wens om de druk op ic-bedden te kunnen controleren, maar waar zit het omslagpunt van willen controleren en accepteren dat dit niet volledig kan?

Een eenvoudige rekensom laat zien dat, uitgaande van 17 miljoen mensen en tweeduizend beschikbare ic-bedden, het vijf jaar duurt om 1 procent van de bevolking de gewenste drie weken op te nemen. Het in bedwang houden van corona is dus een utopie. Dit ‘veilige’ beleid is daarmee niet vol te houden, want zelfs als het virus in de zomermaanden minder aanwezig zou zijn of als afzonderlijke landen het volledig onder controle weten te krijgen, zal het via een andere weg weer de kop op steken.

Nog jaren in lockdown

Dit schetst een heel ander perspectief dan het mondjesmaat verlengen van beperkingen. Het is namelijk een misvatting dat de lockdown langer duurt als mensen zich niet aan de gestelde richtlijnen houden. Als we dit met z’n allen wel netjes zouden doen, duurt het nog jaren. Het gecontroleerd besmetten van mensen lijkt daarmee een onafwendbaar onderdeel van de oplossing.

Kijkend naar de intensive care blijkt het risico vrijwel volledig gelieerd aan leeftijd, onderliggende aandoeningen of overgewicht (en vaak een combinatie hiervan). Het betreft dus geen willekeurige vertegenwoordiging van de samenleving. De media zoeken haastig naar de meest unieke gevallen en jonge mensen die vanwege corona worden opgenomen en overlijden, maar dit is een onjuiste weergave van de situatie en resulteert in het onnodig sturen en aanwakkeren van angst. De risicogroep beschermen is een zinvolle maatregel, de wereld volledig uit balans brengen is dit niet.

Het overgrote deel van de mensen, op wie het virus weinig of geen vat krijgt, kan de katalysator zijn om groepsimmuniteit te versnellen. De nu gekozen aanpak maakt dit echter onmogelijk. Fysiek sterke mensen zitten nu verplicht thuis en worden daarmee vatbaarder voor eenzaamheid en een ongezondere levensstijl. Het wegnemen van een dagritme, sterk inperken van bewegingsmogelijkheden en het opschorten van sociale contacten zal zich vertalen in nadelige effecten op het immuunsysteem; een direct gevolg van het huidige beleid.

Als we het virus willen verslaan moeten we vooral gebruikmaken van de gezonde mens en deze niet ver­zwakken. Het afschermen van de risicogroep en het openstellen van de dagelijkse praktijk voor de overige mensen zou dus zomaar de beste aanpak kunnen zijn. Dat deze stap politiek gevoelig ligt, valt te begrijpen, omdat het een afwijkende beslissing zou betekenen, maar er ontstaat wel grip op de ­situatie.

Juist sociaal contact

Bij mensen die buiten de risicogroep vallen, kan dit direct en op een natuurlijke wijze door middel van sociaal contact. In het geval van ziekteverschijnselen zal dit bij hen vrijwel altijd neerkomen op milde klachten (zoals bij een reguliere griep), waarbij het is aan te raden om, vanaf dat moment, tijdelijk in thuisisolatie te gaan. Contact met de ­risicogroep dient door iedereen te worden vermeden.

Als wordt besloten om als land toch in quarantaine te blijven, laten we dan ieder geval op een zinvolle wijze invulling hieraan geven. De isolatietijd kan namelijk als onderdeel worden gezien van een cyclus, waarbij gecontroleerde besmetting van gezonde mensen in etappes plaatsvindt.

Hierbij organiseren we iedere drie weken grootschalige evenementen door het hele land: festivals, concerten, sportwedstrijden en andere vormen van bijeenkomsten, allemaal in hetzelfde weekend. Op deze wijze ontstaat een afgeslankte continuïteit van het ­reguliere leven, waarbij de niet-risicogroep wordt ingezet om corona onder controle te krijgen en er tegelijkertijd ruimte ontstaat voor sociale activiteiten. Daarna gaan we in (intelligente) lockdown en vervolgens doen we het drie weekenden later opnieuw. Het proces van groepsimmuniteit wordt zo enorm versneld en blijft toch beheersbaar.

Bijkomend voordeel is dat dit enige niet-corona gerelateerde actualiteit biedt. En omdat alles samenvalt, wordt de druk op de publieke ruimte verdeeld. Door slim met elkaar af te stemmen kunnen essentiële elementen van de maatschappij (in ieder geval deels) worden hervat en dat is precies wat de mensen op dit moment nodig hebben om de tussentijdse verplichte thuissituatie te blijven accepteren.

Laten we realistisch zijn, aanvaarden dat volledige controle niet mogelijk is, de niet-risicogroep inzetten in plaats van inperken en de economie en het ­sociale isolement per direct (gecontroleerd) van het slot halen.

De argumenten zijn aanwezig, nu nog het bewustzijn bij de mensen die er over gaan.

Lees ook:

Rutte: Terug naar normaal is zaak van heel lange adem

Het kabinet denkt na over de weg terug uit de coronacrisis. Al is één ding glashelder, aldus de premier: ‘Terug naar normaal is een zaak van lange adem’.

In andere landen gaan de scholen bijna weer open, is Nederland de volgende?

Kunnen leerlingen na de meivakantie terug naar school? Enkele Europese landen laten voorzichtig de teugels vieren, maar Nederland blijft terughoudend.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden