commentaar

Houd SNS in handen van de overheid

Beeld ANP XTRA

Een nieuwe Rijkspostspaarbank. Een door de staat geëxploiteerde nutsspaarbank zonder commercieel oogmerk en louter bedoeld om spaargeld te beheren en daarmee kredieten te verstrekken.

Jaren werden degenen die pleitten voor een dergelijke bank weggezet als hopeloze romantici met een ongezonde hang naar het verleden. Een rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) toonde vorige week aan dat het geen hang naar het verleden is, maar een gezond wantrouwen tegen de huidige banken dat het pleidooi voor een nutsspaarbank serieus maakt.

Sinds de kredietcrisis is er veel gebeurd in de financiële sector. Banken dienen grotere buffers aan te houden, bankiers worden nadrukkelijker op hun maatschappelijke verantwoordelijkheid gewezen. Aan een belangrijke eigenschap van de Nederlandse financiële sector veranderde echter niets: nog steeds bestaat de sector uiteindelijk uit drie grote banken, Rabobank, ABN Amro en ING. Deze banken maken onderling de dienst uit en kunnen door hun grootte niet omvallen zonder onherstelbare schade aan de Nederlandse economie aan te brengen.

Publieke rol

Volgens de WRR zijn de drie systeembanken in de afgelopen vijftig jaar steeds meer gaan opereren als puur commerciële instellingen, terwijl het bankwezen, al was het maar door zijn grootte, een steeds grotere publieke rol is gaan vervullen.

Die publieke rol bestaat onder meer uit de verstrekking van krediet en daarmee het scheppen van geld. De geldhoeveelheid, een publiek belang, wordt met andere woorden bepaald door puur private, commerciële ondernemingen. Zij worden weliswaar op dit punt in de gaten gehouden door De Nederlandsche Bank, maar de controlemiddelen zijn niet altijd toereikend, aldus de WRR.

De schuld van huishoudens en bedrijven is tot ongekende omvang gegroeid. Met alle mogelijke gevaren van barstende bubbels vandien. Dat onder controle houden is een groot publiek belang dat met alle middelen, waaronder verbeterd toezicht, dient te worden geborgd.

Tegelijkertijd is meer mogelijk. De WRR geeft de politiek in overweging inderdaad de ‘ouderwetse’ nutsspaarbank nieuw leven in te blazen: een overheidsinstelling met de niet-commerciële opdracht spaargeld te beheren en kredieten te verstrekken. Volgens de raad biedt zo’n bank broodnodige concurrentie voor de grote drie commerciële banken en worden die zo meer gestimuleerd kritisch naar hun kredietbeleid te kijken.

De staat heeft met SNS nog een bank in handen. Het zou een goede zaak zijn als de minister van financiën en de Kamer serieus overwegen SNS om te vormen tot een nutsspaarsbank.

In het Commentaar leest u de mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook:

‘Banken verstrekken wel heel makkelijk krediet’

Door oprichting van een nutsbank, zoals vroeger de Postbank, gaan de huidige banken beter op hun maatschappelijke taak letten, zegt Casper de Vries, lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden