CommentaarDayton-akkoord

Houd Bosnië in het keurslijf van ‘Dayton’

Het is een feestje dat nauwelijks gevierd is als een feestje en nauwelijks beleefd wordt als een feestje, maar in feite toch een bijzonder moment in de geschiedenis van de Balkan is geweest: het Verdrag van Dayton dat 25 jaar geleden een einde maakte aan een afschuwelijke burgeroorlog in Bosnië-Herzegovina. Een oorlog die hier vooral herinnerd zal worden vanwege de genocide op 8000 moslimmannen en -jongens in Srebrenica, de enclave die Nederlandse troepen beveiligden namens de Verenigde Naties.

Als het gaat over het succes van dit verdrag kan het glas half vol maar ook half leeg zijn. Het goede nieuws is dat er al 25 jaar een soort van vrede is in het tussen moslims, Serviërs en Kroaten verdeelde land. De burgeroorlog die vanaf 1992 drie jaar duurde leidde tot verschrikkelijke moordpartijen en etnische zuiveringen. Naar schatting 100.000 mensen kwamen daarbij om, dorpen en steden werden platgebrand of verwoest.

Het Verdrag van Dayton, genoemd naar de plaats Dayton in de Amerikaanse staat Ohio waar de vredesonderhandelingen werden gehouden, hield het land bijeen, maar regelde ook zelfbestuur in zogenoemde kantons en in het Servische deel van Bosnië. Ook kwam er een redelijk stabiele munteenheid, gemeenschappelijke kentekenplaten, biometrische paspoorten, een BTW-systeem en een gezamenlijke voetbalcompetitie.

De andere kant van het verhaal is dat Bosnië geen staat is geworden met een eigen identiteit. Er heerst corruptie, een verlammende bureaucratie en beroerd economisch perspectief voor de bevolking, vooral voor jongeren. De bevolkingsomvang is in de afgelopen jaren fors gekrompen, door de oorlog maar ook door arbeidsmigratie. Politici dienen voornamelijk de belangen van hun eigen bevolking.

Een opdeling is geen alternatief

Er gaan soms stemmen op om Bosnië-Herzegovina maar op te geven als staat en op te delen naar etniciteit of deels onder te brengen bij Kroatië en Servië. De Bosnische Serviërs en een deel van de Kroaten in Bosnië zouden dat best willen. Toch is dat zeer onwenselijk, omdat daarmee de moslims in een nauwelijks levensvatbare staat aan hun lot worden overgelaten. Bovendien kan dat een domino-effect hebben op andere minderheidsgroepen op de Balkan en daarbuiten met onvoorspelbare gevolgen voor verhoudingen tussen etnische groepen. In Europa is er ook geen politiek draagvlak voor. Zo wordt het sinds 2008 onafhankelijke Kosovo niet erkend door diverse andere landen op de Balkan en Rusland en China.

Bosnië-Herzegovina kan zich het beste ontwikkelen door in het keurslijf te blijven dat het Dayton-akkoord het land heeft opgelegd en waarbij de internationale gemeenschap toezicht houdt. Wellicht niet het beste scenario, maar zeker niet het slechtste voor de langere termijn.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden