Column

Hopelijk wordt de link gelegd tussen biodiversiteit en overbevolking

Beeld Trouw

Wist u dat: sinds 1970 20 procent van de zoogdieren is uitgestorven en 13 procent van de vogels. Dat rond het jaar 2100 de koe het grootste zoogdier op aarde zal zijn. 

Dat er in 1985 nog 155.000 giraffen leefden maar nu nog net 70.000. Dat alleen al vorig jaar 12 miljoen hectaren tropisch woud is verdwenen. Dat dieren door jacht en visserij in versneld tempo verdwijnen, maar ook door het krimpen van hun leefruimte: tussen 1992 en 2015 is de vitale ruimte van de mens, zeg maar het beton en asfalt van de steden, in de gehele wereld verdubbeld.

Stop de persen! Dit is maar een minuscule greep uit de alarmkreten die gedurende deze week in Parijs te horen zullen zijn. Daar wordt de biodiversiteittop van de Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES) gehouden, waaraan 132 landen meedoen. Een van de boodschappen van de top is nu al bekend: van de acht miljoen levende soorten op onze planeet zullen er de komende decennia een half tot één miljoen met uitsterven zijn bedreigd. Mocht u nog niet overrompeld zijn dan zal deze bijeenkomst van biodiversiteitsspecialisten uw laatste hoop wegnemen: na de vijfde uitstervingsgolf van 65 miljoen jaar geleden (dinosauriërs) zitten we nu middenin de zesde. Maar wel in de eerste die door de mens is veroorzaakt.

Hopelijk krijgt het onderwerp biodiversiteit evenveel aandacht als dat van het klimaat. En wat zou het fantastisch zijn als wat met klimaat niet gebeurde wel met biodiversiteit zou geschieden: de link leggen met overbevolking. Misschien interessant is te beseffen dat terwijl dieren door toedoen van de mens verdwijnen, diezelfde mens zich blijft vermenigvuldigen. Neem alleen de olifanten. Begin vorige eeuw nog met tien miljoen terwijl de wereldbevolking toen naar twee miljard mensen groeide. Nu zijn er nog minder dan 300.000 van die dieren, maar de mens gaat onbelemmerd naar de acht miljard zielen.

Tien jaar geleden waarschuwde wetenschapper James Lovelock: “Wie niet ziet dat klimaatverandering en overbevolking de twee kanten zijn van dezelfde munt is onkundig of een leugenaar. Praten over het een zonder het andere erbij te betrekken is irrationeel.” Maar waarom hebben we dan van dit onderwerp een taboe gemaakt? Vorige zomer gaf de Amerikaanse ethicus Peter Singer in deze krant het antwoord: “Ik ben me bewust van de kolonialistische echo’s wanneer wij, welgestelde witten, aan Afrikanen vertellen wat ze wel en niet mogen. Dat verklaart mede het taboe dat ik wil doorbreken.”

Het is zelfs zo erg dat tussen beide wereldproblemen een polariserende scheiding is ontstaan daar waar ze eigenlijk een geheel zouden moeten vormen: klimaatverandering, en in mindere mate biodiversiteit, zijn ‘links’ en overbevolking is ‘rechts’. Het meest verbijsterende voorbeeld hiervan vond ik op de (linkse) Franse ecologische site Reporterre als introductie van een stuk uit 2009 over overbevolking: ‘Het is geen toeval dat degenen die door mondiale overbevolking zijn geobsedeerd, oude rijke witte mannen zijn die de procreatieleeftijd zijn gepasseerd’.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit.

Lees ook: 

Greta Thunberg als boegbeeld van het klimaatdebat, dat is niet bepaald verheffend voor het niveau

“Ik had tot nu toe weinig problemen met het feit dat volwassenen een meisje van zestien jaar als instrument gebruiken voor hun particuliere besognes”, schreef Sylvain Ephimenco eerder. “Maar als klimaatdrammers en biomassa­fetisjisten de Zweedse Greta Thunberg als hun voornaamste boegbeeld opvoeren, is dat niet bepaald verheffend voor het niveau van het klimaatdebat.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden