Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoog tijd om opnieuw te strijden voor de vrijheid van godsdienst

Opinie

Erik Borgman

De Sinaï gemeente viert sinterklaas in een buurthuis in Rotterdam. Deze religieuze diensten zijn door de gemeenteraad verboden, de Sinaï gemeente heeft vanaf volgend jaar dus geen locatie meer. © Phil Nijhuis
Opinie

De seculiere wereldbeschouwing is de norm geworden die andere wereldbeschouwingen niet mogen schenden, stelt hoogleraar publieke theologie Erik Borgman.

Met de scheiding tussen kerk en staat heeft het niets te maken, het verbod op het houden van religieuze bijeenkomsten in de zogenoemde 'Huizen van de Wijk', buurthuizen van de gemeente Rotterdam. De scheiding tussen kerk en staat betekent dat de overheid zich niet met de interne zaken van religieuze gemeenschappen mag bemoeien en dat niet een religie of levensovertuiging de openbare ruimte domineert. Het heeft in Nederland nooit betekend dat religies zich niet in de openbare ruimte zouden mogen manifesteren of dat religieuze organisaties geen overheidssubsidie kunnen krijgen.

Lees verder na de advertentie
De vraag is of religies nog wel deel uitmaken van wat wij in Nederland als onze ge­meen­schap­pe­lij­ke cultuur beschouwen

De discussie die wij voeren over de vraag of het subsidiëren van dergelijke organisaties een goed idee is, heeft een heel andere aanleiding. De vraag is of religies nog wel deel uitmaken van wat wij in Nederland als onze gemeenschappelijke cultuur beschouwen. Niet iedereen klaverjast, maar klaverjassen hoort tot onze gemeenschappelijke cultuur. Daarom maakt niemand bezwaar tegen de bijeenkomsten van een klaverjasclub in een Huis van de Wijk. Niet iedereen is religieus, maar hoort religieus zijn - de mogelijkheid om religie vorm te geven, uit te dragen, nieuwe mensen voor jouw religie te interesseren - nog tot de gemeenschappelijke cultuur? Rotterdamse politici vinden blijkbaar van niet.

Het Huis van de Wijk is van iedereen, was de argumentatie om religieuze bijeenkomsten onwenselijk te verklaren. Als er religieuze bijeenkomsten gehouden worden, zouden mensen kunnen denken dat het een religieuze ruimte is. Dat kan niet-religieuze mensen afschrikken. Blijkbaar is het geen argument dat het expliciet verbieden van religieuze bijeenkomsten in de Huizen van de Wijk religieuze mensen het gevoel kan geven als niet van de wijk te worden beschouwd. We spreken in Nederland van integratie en inclusie, maar we bedoelen aanpassing aan een seculiere cultuur, waarin religies een marginale plaats hebben.

Er gaan al langer stemmen op om de vrijheid van godsdienst af te schaffen. Deze zou overbodig zijn als er vrijheid van vergadering en vrijheid van meningsuiting is. Wat er nu in Rotterdam is gebeurd, laat zien dat dit niet klopt. Een politieke partij mag in de Huizen van de Wijk haar vaste vergaderavond beleggen zonder dat iemand denkt dat zij, of 'de politiek', het huis heeft overgenomen. Religie heeft blijkbaar wel degelijk extra bescherming nodig.

Het nieuwe normaal

Wat mij betreft is het hoog tijd opnieuw te strijden voor godsdienstvrijheid. De Rotterdamse casus laat zien dat voor velen het seculiere de nieuwe gevestigde godsdienst is, de levensbeschouwelijke norm van wat als normaal geldt. Zelfs het Rotterdamse CDA lijkt hierin mee te gaan in de lijn van Sybrand Buma's Schoo-lezing: de seculiere natie Nederland geldt als opvolger van de protestantse natie Nederland. De seculiere wereldbeschouwing is de norm, alle andere wereldbeschouwingen mogen slechts bestaan voor zover zij de vanuit deze wereldbeschouwing geformuleerde normen niet schenden.

Dit staat haaks op wat bijvoorbeeld in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens wordt gezien als vrijheid van godsdienst. Die betekent dat iedereen zijn levensovertuiging kan beleven, uitdrukken en organiseren en vanuit deze overtuiging een bijdrage kan leveren aan de discussie over de vraag wat onze identiteit is als gemeenschap. Hiervoor is het nodig dat elke visie erkend wordt als onderdeel van deze gemeenschappelijke cultuur. Dit valt vanuit de ene levensovertuiging soms moeilijk te geloven van andere levensovertuigingen.

Vormgeven van een samenleving op basis van de vrijheid van godsdienst is niet eenvoudig. Toch moeten wij het blijven doen.

Eerder schreef Stevo Akkerman over de Rotterdamse buurthuiskwestie de column Een 'dogmatisch seculiere' samenleving moeten we niet willen


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

De vraag is of religies nog wel deel uitmaken van wat wij in Nederland als onze ge­meen­schap­pe­lij­ke cultuur beschouwen