Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoed u voor iemand die iets met u wil delen

Opinie

Rob Schouten

© Maartje Geels
Column

Gisteren kondigde ik hier mijn bespiegelingen aan over het werkwoord ‘delen’, of om precies te zijn over de verloedering in het gebruik daarvan. 

‘Delen’, ik denk dat de betekenis ervan pas goed tot mij doordrong tijdens het in mijn jonge jaren zingen van de bekende sinterklaaspsalm ‘Zie de maan schijnt door de bomen’, waaruit vooral de klassieke regel ‘Eerlijk zullen we alles delen, suikergoed en marsepein’ je bijblijft, zo’n echte negentiende-eeuwse regel, vol lessen en moraal. 

Lees verder na de advertentie

Moest ik echt mijn cadeautjes met mijn zusjes delen? Een onmenselijke opdracht, zelfs de Bijbel gaat zover niet als de Sint, daar kun je hoogstens dingen ‘deelachtig’ worden, bovendien waren die zusjes niet geïnteresseerd in mijn dinky toys en ik niet in hun barbies.

Later leerde ik dat je ook lief en leed kunt delen, ja dat je ervaringen en zelfs een heel leven kunt delen. Op dat nogal globaal en onschuldig geformuleerde ‘leed’ na heeft dit soort delen meestal iets positiefs. Ik ken niet veel voorbeelden van mensen die iets naars en negatiefs eerlijk met mij willen delen: ik ben hier om mijn armoede en ellende met u te delen bijvoorbeeld. Zo messiaans is de mens gemiddeld niet. Het is dit positieve delen dat meeklinkt in het tegenwoordige gebruik van ‘íets met iemand delen’. Je hoort het ze geregeld zeggen: ik wil dit graag met u delen. Het zijn vaak politici of andersoortige leiders die het in de mond nemen en het klinkt goed, zo’n hotemetoot die iets met ons wil delen. Suikergoed en marsepein.

De meest alledaagse dingen zijn ‘super’, iemand met een handicap wordt tegenwoordig uitgedaagd

Wantrouwig

Maar juist dat het meestal van overheden en boven ons gestelden afkomstig is, zou ons wantrouwig moeten maken. Want echt delen is er meestal helemaal niet bij. Dat gebruik is sinds Sint Maarten zijn mantel met de arme man deelde, in onbruik geraakt. Wat ze eigenlijk bedoelen is: ik kom u iets ‘mededelen’. Maar ‘ik kom het met u delen’ klinkt zoveel vriendelijker dan die strenge en neutrale mededeling.

Het nieuwe gebruik van ‘íets met iemand delen’ maakt deel uit van de overdrijvingscultuur die sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw ons taalgebruik is binnengeslopen en die weer deel uitmaakt van een algemeen heersende eufemisme-cultuur. De meest alledaagse dingen zijn ‘super’, iemand die gewoon zijn werk uitvoert doet dat ‘helemaal goed’ – gebeurde het vroeger dan maar half goed, vraag je je af. Patiënten zijn cliënten geworden. Iemand met een handicap wordt tegenwoordig uitgedaagd.

Ik heb het gevoel dat naarmate de maatschappij harder wordt, het taalgebruik de scherpe kantjes weer moet verzachten: ‘iets met iemand delen’ in plaats van gewoon ‘mededelen’ is een van die talige goedmakertjes.

Het zal allemaal wel weer uit Amerika komen of wie weet is het de entertainmentcultuur op tv met z’n sussende feelgoodglans. Mij zult u het niet horen gebruiken en als iemand het tegen mij zegt, heb ik de neiging om weg te lopen want ik weet wel bijna zeker dat ik aan deze deling niks zal overhouden, hoogstens het onaangename gevoel dat de spreker denkt dat ik niet in de gaten heb dat-ie me wat in de maag komt splitsen.

Schrijver, dichter en literatuurcriticus Rob Schouten (Hilversum, 1954) is als literair medewerker verbonden aan Trouw en bespiegelt in zijn columns over de kleine en grotere dingen des levens.

Deel dit artikel

De meest alledaagse dingen zijn ‘super’, iemand met een handicap wordt tegenwoordig uitgedaagd