Column Sylvain Ephimenco

Hoe zullen we achteraf over de oorlog in Mali oordelen?

Er zijn natuurlijk nobele oorlogen. Bijvoorbeeld oorlogen tegen de klimaatverandering of tegen armoede. Maar de echte oorlogen, degenen die met dodelijke wapens worden gevoerd, zullen vanuit een pacifistische positionering gezien natuurlijk nooit deugen. Ook ik plakte ooit verkiezingsaffiches met de ‘P’ van ‘pacifistisch’ erop tegen mijn raam. En in militaire dienst weigerde ik als principiële naïeveling drie maanden lang naar de schietbaan te gaan.

Heel wat jaren later vind ik nog steeds dat de wereld beter af zou zijn zonder oorlogen. Maar je kunt dan net zo goed vinden dat de wereld beter af is zonder de menselijke soort: oorlog kleeft aan de identiteit van de mens en zijn soortgenoten als tandplak aan een onverzorgde kies. Ook de oorlog die nu door de Fransen in Mali wordt gevoerd en die andere oorlog door de Amerikanen en hun bondgenoten in Afghanistan, zijn of waren geen toonbeeld van effectiviteit of schoonheid. Ook bij deze conflicten geldt het versleten adagium dat het de waarheid is die in een oorlog als eerst sneuvelt.

Daarom ook kan ik niet opgewonden raken van de leugens en halve waarheden die Amerikanen jarenlang aan hun thuisfront opdisten over de oorlog die ze in Afghanistan voerden. Ooit van een land gehoord dat midden in een gewapend conflict het thuisfront vertelde dat die oorlog uiteindelijk verloren zal gaan? Wie door de stroom aan positieve geluiden en analyses heen naar de toenemende explosies van aanslagen luisterde, wist toch wel dat in Kaboel en omgeving iets verkeerd aan het gebeuren was.

Achteraf kun je hoofdschuddend stellen dat een korte oorlog beter was geweest

Maar laten we eerlijk met elkaar zijn: hadden de Amerikanen en de rest van de wereld passief moeten toekijken hoe, na de aanslag op de WTC-toren in New York, andere mega-aanslagen vanuit Afghanistan zouden worden voorbereid? Hoe in Tora Bora of elders het brein dat 11 september bedacht ongehinderd aan het uitbreiden van zijn Al-Qaida-troepen kon werken? Achteraf kun je met de kennis van vandaag hoofdschuddend stellen dat het beter was geweest om in Afghanistan een korte oorlog te voeren. Om Taliban- en Al-Qaida-trainingskampen, infrastructuren, wapendepots te verpletteren als vergelding voor 9/11, maar niet om te proberen democratie te exporteren waar die toch niet kon wortelen.

De oorlog die de Fransen in Mali voeren tegen Afrikaanse jihadisten doet een beetje denken aan die in Afghanistan. Met als verschil dat Franse militairen in 2013 in grote urgentie zijn gaan interveniëren: jihadisten rukten toen op naar het zuiden, namen steden en dorpen in en stonden op het punt hoofdstad Bamako met 1,8 miljoen inwoners in te nemen. Het lukte toen om de fanatieke salafisten te dwingen zich terug te trekken. Maar de situatie is er in die zeven jaar niet beter op geworden: het jihadisme verspreidt zich in de omringende landen en heel West-Afrika dreigt een nieuw barbaars kalifaat te worden. Het zijn niet die 4500 Franse soldaten die het tij zullen keren.

Hoe zullen we dan straks, met de kennis van overmorgen, over deze interventie oordelen?

Lees ook:

Het Witte Huis liegt al jaren stelselmatig over de oorlog in Afghanistan

Het Witte Huis verzweeg fiasco’s, manipuleerde cijfers en ging prat op niet-bestaande successen in de oorlog in Afghanistan. ‘We wisten niet wat we er aan het doen waren’, zegt een generaal.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden