null

OpinieVoedselvoorziening

Hoe voeden we onze wereldbevolking? Door de boer eerlijk te belonen

Beeld

Op de huidige manier de groeiende wereldbevolking voeden werkt niet. Concentreer je op waar het moet gebeuren: bij de boer, zegt de president van DSM Nederland, oud-minister Edith Schippers.

Als astronaut Mark Watney, gespeeld door Matt Damon, in de film ‘The Martian’ alleen is achtergebleven op Mars, realiseert hij zich dat hij zijn eigen voedsel zal moeten kweken – op een planeet waar niets groeit. Hij komt al snel tot de enig mogelijke conclusie: “Hoewel ik alle schijn tegen me heb, zie ik uiteindelijk nog maar één mogelijkheid: ik zal alles uit de wetenschap moeten halen wat erin zit”.

Hier op planeet Aarde staat de mensheid voor een vergelijkbaar probleem. Ook wij zullen alles uit de wetenschap moeten halen wat erin zit.

De komende dertig jaar zal de ­bevolking op onze planeet naar verwachting met ongeveer een derde groeien, naar bijna tien miljard mensen. Naarmate de middenklasse groeit neemt bovendien onvermij­delijk de vraag toe naar voedzame ­eiwitten in de vorm van vlees, vis, eieren en planten.

Nu al hebben 800 miljoen mensen een tekort aan eiwitten

Dierlijke eiwitten geven mensen belangrijke bouwstoffen. Op dit moment hebben ruim achthonderd miljoen mensen – vooral in delen van Afrika en het zuiden van Azië – er een tekort aan. Dat heeft verstrekkende gevolgen voor de gezondheid, onder meer door groeiachterstanden bij kinderen. Kleine hoeveelheden dierlijke eiwitten, zoals één of twee eieren per dag, hebben al een positieve invloed op gezondheid.

Het probleem is dat het duurzaam fokken van voldoende dieren om tien miljard mensen te voeden op  de huidige manier helemaal niet gaat lukken. Op dit moment wordt volgens voedsel- en landbouworganisatie FAO al een kwart van alle beschikbare grond begraasd door dieren, verbruiken zij 30 procent van alle gewassen ter wereld en zijn zij verantwoordelijk voor 14,5 procent van alle broeikasgassen.

We hebben al een aantal oplossingen voor deze problemen. Bijvoorbeeld sterkere eierschalen, zodat niet langer een derde van de eieren verloren gaat, en het langer houdbaar maken van eten waarmee we voedselverspilling tegengaan. Denk aan toevoegingen aan het voer die de stofwisseling verbeteren en emissies verminderen, en aan duurzame veehouderij goed voor dierenwelzijn. De vegetarische burger en andere plantaardige eiwitten zijn aan een opmars bezig. Wel moeten we alles duurzaam produceren en zorgen dat de eindproducten genoeg voedingswaarde hebben.

Als veehouderijen wereldwijd niet innoveren, net als andere sectoren, is de agrarische sector in 2030 verantwoordelijk voor 27 procent van de broeikasgasuitstoot en in 2050 voor 81 procent. Dit ombuigen vraagt om een aanzienlijke verandering van ons wereldwijde voedselsysteem. Op de VN-voedseltop volgend jaar zullen publieke en private partijen, net als op de virtuele pre-top in Wageningen deze maand, oproepen deze transformatie te versnellen met ‘stoutmoedige acties’.

Begin op de plek waar productie en milieu-effecten samenkomen: de boerderij 

Het goede nieuws is dat het gewoon kan. Het grootste effect ontstaat als we de uitdaging rond duurzame eiwitten weten op te lossen op de plek waar productie en milieu-­effecten samenkomen: de boerderij. Wereldwijd neemt de druk op de boeren toe om duurzamer te werken, maar de beloning voor hun prestaties blijft ver achter. Het is tijd om daar wat aan te doen. Bijvoorbeeld door boeren individueel financieel te belonen voor duurzame maatregelen, zodat ze een fatsoenlijk inkomen en perspectief krijgen.

Daarnaast is het cruciaal dat een consument weet wat hij koopt. Daarvoor kunnen we overgaan op een enkel, eenvoudig duurzaamheidslabel. Elektronische apparaten en huizen in Europa hebben een verplicht energielabel, met kleurcode die van A tot en met E loopt. Waarom hebben we zo’n duurzaamheidslabel niet ook voor voedsel?

Voedselsystemen zijn in transitie. Nederland is internationaal kampioen op het terrein van innovatie in agrivoedsel. Dat blijven we niet door met de armen over elkaar te blijven zitten. Overheid, boeren, voederfabrikanten, wetenschap, technologie en industrie moeten de handen ineenslaan.

Net zoals astronaut Mark Watney, met wetenschap als oplossing.

Lees ook:

Hoe moeten we straks 10 miljard monden voeden? Het kan, maar er moet wel wat veranderen

Is het mogelijk om tien miljard wereldbewoners duurzaam van eten te voorzien? Tachtig Wageningse wetenschappers denken van wel.

Landbouweconoom Krijn Poppe gaat met pensioen: ‘Ik ben benieuwd of we groener uit de crisis komen’

Landbouweconoom Krijn Poppe zag hoe de overheid zich terugtrok en de markt het platteland overnam. Nu hij met pensioen gaat, ziet hij dat de overheid moeite heeft de regie terug te pakken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden