De vraag van monic

Hoe veranderde de Duitser van vijand tot goede buur?

Beeld Trouw

Voor veel Nederlanders waren Duitsers ‘moffen’. Ze zagen er misschien wel ongevaarlijk uit, met een pot bier voor zich en een bord met braadworst, maar uiteindelijk was het toch de voormalige vijand. Dat beeld is veranderd. Zo gewoon als het woord moffen in de jaren zestig en zeventig was, zo ongebruikelijk is het nu.

Wanneer het keerpunt voor mij kwam weet ik nog goed. Begin jaren tachtig vertelde mijn toenmalige schoonvader me over de angstige momenten die hij in de oorlog in schuilkelders had doorgebracht. In Duitsland dus.

Hij vertelde over de huilende, doodsbange Duitse vrouwen, kinderen en de paar oudere mannen die daar boven zich de bombardementen hoorden. Ze hadden niet gekozen voor deze oorlog. En waar hadden ze heen gemoeten? Hun land stond in brand.

Weg was het karikaturale beeld van de te hard pratende Duitsers die bij wijze van spreken nog een helm op hadden en elk moment je fiets konden stelen. Want Duitsland, hield mijn schoonvader me voor, dat was ook Bach en Goethe en Thomas Mann.

Leren kennen

Oud-strijder Rudi Hemmes zegt in Trouw van 6 juni dat hij in de junidagen van 1944 tot grote tevredenheid heel wat Duitse soldaten heeft geraakt. Maar nu: “Op een gegeven moment ga je samenwerken, leer je hen persoonlijker kennen en had ik niet meer de indruk dat alle Duitsers slecht waren.” Daarin zullen veel Nederlanders die in of niet al te lang na de oorlog geboren zijn, zich herkennen.

Duitsers en een fiets, Duitsers en kuilen graven op het strand. De grappen kwamen vanzelf. De oorlog was dan wel over, in de humor liet die nog lang zijn sporen na. Ook in de afkeer van Duitse automerken. Net als van Japanse automerken. Ik heb ze wel gekend, principiële automobilisten die nooit van hun leven een BMW of een Toyota of Honda zouden kopen. En vakantiereizen gingen niet naar Duitsland. Je ging niet als toerist de vijand spekken.

Geloofsgenoten

Duitsers die in de jaren zestig en zeventig in Nederland kwamen wonen, merkten een zekere gereserveerdheid. Wel waren er veel contacten tussen kerken in Nederland en kerken in de toenmalige DDR. Die bezoeken van Nederlandse christenen aan hun Oostduitse geloofsgenoten hebben vast aan bijgedragen aan het laten vervagen van het vijandbeeld en het komen tot een vorm van verbondenheid.

Hoe dan ook, na de val van de Muur in 1989 is de weerzin tegen Duitsers in Nederland weggeëbd. Duitsland kwam ideologisch dichter bij Nederland te liggen. Misschien dat het verdwijnen van de wachttorens bij de Muur, die altijd deden denken aan de concentratiekampen, daaraan heeft bijgedragen. Al tien jaar is Duitsland zelfs het meest populaire vakantieland voor Nederlanders. Boven Frankrijk, Spanje en Italië.

Of misschien is het toch de koopmansgeest van Nederlanders. Duitsland is de belangrijkste handelspartner van Nederland.

Hoe veranderde voor u de Duitser van vijand in een goede buur?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Lees ook:

Monic Slingerland is chef opinie van Trouw. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden. Lees hier ons hele dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden