column

Hoe Trumps fanatieke verdediger in het nauw werd gebracht door zijn worstelverleden

Lid van het Huis van Afgevaardigden Jim Jordan speelt zijn rol als kopman van de Rusland-sceptici met veel inzet.Beeld AFP

Als iets de Amerikaanse politiek wel kenmerkt, dan is het wantrouwen. Republikeinen en Democraten zijn het niet alleen oneens over wat er in Amerika moet gebeuren, ze verdenken elkaar ervan, niet eens het beste voor Amerika te willen.

Neem de voordracht die president Donald Trump maandag gaat doen voor het Hooggerechtshof. Uiteraard zal hij een conservatieve jurist naar voren schuiven, die de Democraten niet erg zal bevallen. Maar de Democraten zijn niet bereid, zoals ze dat onder president George W. Bush nog wel waren, dat te accepteren als iets dat nu eenmaal het recht is van een rechtse president.

Hun fractieleider in de Senaat, Chuck Schumer, liet dat zien door de president te adviseren Merrick Garland te benoemen, die in 2016 werd voorgedragen door president Barack Obama. Hij geloofde natuurlijk geen moment dat Trump dit zou doen, maar het moest het land weer even herinneren aan wat de Democraten beschouwen als de diefstal van een hoge rechterspost. Destijds blokkeerde de Republikeinse meerderheid in de Senaat de voordracht van Garland, met succes gokkend dat er in november van dat jaar een Republikeinse president zou worden gekozen, die dan bij aantreden meteen een vacature in het hof zou kunnen vervullen.

Heksenjacht

Voor de Democratische senator Sheldon Whitehouse uit Rhode Island is de maat daarmee vol. Het Hooggerechtshof is geen neutrale scheidsrechter meer in de juridische conflicten tussen Amerikanen en hun overheid, of Amerikaanse overheden onderling, maar een werktuig in handen van de Republikeinen en hun steunpilaren in het bedrijfsleven, fulmineerde hij in de podcast Amicus van webmagazine Slate. De Republikeinen hebben er volgens hem jaren aan gewerkt het hof in handen te krijgen en nu het zo ver is, helpt het hof hen de macht in het land te houden door uitspraken op het gebied van kiezers- en vakbondsrechten.

Of neem het onderzoek van speciaal aanklager Robert Mueller naar de Russische inmenging in de verkiezingscampagne die Donald Trump naar het presidentschap voerde. Kort na zijn aantreden had Mueller nog het volle vertrouwen van de Amerikanen en het Congres, maar inmiddels verdenkt driekwart van de Republikeinen en een kleine helft van alle Amerikanen deze FBI-veteraan ervan, bezig te zijn met wat Donald Trump en zijn advocaten 'een heksenjacht' noemen.

Die verschuiving is een succes voor Trump, die regelmatig verwijten twittert aan het adres van Mueller, bijvoorbeeld dat hij bewust allemaal 'boze Democraten' heeft ingehuurd voor zijn onderzoeksteam, die niets liever willen dan dat de president wordt aangeklaagd of afgezet. Maar er is ook flink aan die verdachtmakingen over partijdigheid bijgedragen door Republikeinse leden van het Congres, en dan vooral van het Huis van Afgevaardigden.

Rusland-sceptici

Jim Jordan is zo'n afgevaardigde. Hij laat het regelmatig knetteren in hoorzittingen waarin functionarissen van justitie aan de tand worden gevoeld. Onderminister Rod Rosenstein, die belast is met de leiding over Muellers onderzoek, moest twee weken geleden bijvoorbeeld flink van zich afbijten, toen Jordan hem ervan beschuldigde bewust documenten achter te houden die het onderzoek in een kwaad daglicht zouden kunnen stellen.

De theorie waarvoor Jordan bevestiging zoekt, is dat de FBI een onderzoek begon naar de Rusland-connecties van Trump en zijn medewerkers om hem te beschadigen als kandidaat en later als president, nog zonder dat er gegronde aanwijzingen waren dat ze iets verkeerds deden. Als dat zo is, vinden de Republikeinen, kun je de resultaten van dat onderzoek, wat er ook uitkomt, niet serieus nemen.

Jordan speelt zijn rol als kopman van de Rusland-sceptici met veel inzet. Jasje uit, naar voren leunen, met ogen die vuur schieten. Het maakt hem uiteraard gehaat bij degenen die zich juist goed kunnen voorstellen dat Trump en zijn mensen het een en ander op hun kerfstok hebben.

Voor die groep was het deze week dan ook genieten toen Jordan zelf in opspraak kwam. Hij zou tussen 1986 en 1994 als coach van het worstelteam van Ohio State University klachten genegeerd hebben, dat de teamarts de studenten die hij te spreken kreeg nogal onmedisch betastte. Zelf zegt hij dat hij van niets wist. Maar er zijn nu verscheidene worstelaars uit die periode die verzekeren dat ze het er met hem over gehad hebben.

Donderwolken

Genieten van iemands val is geen fraaie emotie, en als Jordan een toontje lager gaat zingen of eventueel zelfs aftreedt, verandert dat niets aan de politieke donderwolken boven het hoofd van onderzoeker Mueller. Maar in een vlijmscherp stuk in Slate maakt journalist William Saletan duidelijk dat het goed te verdedigen is, om met diepe tevredenheid te kijken naar het spartelen van Jordan.

Die krijgt namelijk met grote precisie de redeneringen over zich heen die hij zelf toepast op het Mueller-onderzoek en de vermeende kwalijke rol van functionarissen van politie en justitie daarin. Hij oordeelde telkens weer dat mensen niet alleen verantwoordelijk zijn voor hun daden, maar ook voor wat er gebeurde op hun afdeling. Zwijgen over misstanden waar je van op de hoogte bent, moet worden opgevat als medeplichtigheid. De consequentie moet vervolging of ontslag zijn.

Op een geval als dat van Jordan kon je natuurlijk wachten. Wantrouwen is nu eenmaal nooit eenrichtingsverkeer. Wie anderen openlijk wantrouwt, kan niet verwachten zelf automatisch het voordeel van de twijfel te krijgen. De Amerikaanse politiek zou gebaat zijn met een wapenstilstand op dat gebied. Het is typisch de taak van de president om daar het initiatief toe te nemen. Maar vermoedelijk is er niemand in Washington die dat Donald Trump toevertrouwt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden