Column

Hoe meer reëel bestaan je hebt, hoe minder Facebook ertoe doet

Beeld Maartje Geels

Gedoe met Facebook. We zijn erachter gekomen dat ze onze gegevens hebben verkwanseld en Mark Zuckerberg is veel te laat door het stof gegaan. Gevolg: 50 miljard minder waard op de beurs en mensen lopen bij bosjes weg, zelfs Elon Musk, de uitvinder van de toekomst. 

Ach, u weet het allemaal, ook het nieuws kruipt waar het niet gaan kan, net als Facebook zelf trouwens. Moet ik er nu ook af? Mij valt vooral de vergoddelijking van Facebook op. Het zou een soort opperwezen zijn geworden dat alles van ons weet. Dat vond de mens ook vroeger al fijn en eng tegelijk: dat je aan het eind op je daden beoordeeld zou worden, dat je niet voor niks leefde.

Onlangs wilde ik een conversatie van zeker anderhalf jaar geleden op Facebook terughalen en dat lukte na een weerzinwekkende zoektocht, ze was er nog helemaal. Het heeft iets tegenstrijdigs om zo over te blijven. Enerzijds willen we niet dat alles geboekstaafd wordt, anderzijds willen we niet worden vergeten. Wat voor gedachte is het eigenlijk om later nog met een paar flarden conversatie in de kosmos rond te zweven, als de aarde allang is uitgedoofd en vergeten, zeg maar?

Goetheanen hebben ooit geprobeerd in zijn oude huis aan de hand van radiogolven of iets dergelijks gedachten van Goethe te ontcijferen. Het zou wat geweest zijn als hij op Facebook had gezeten. Of Bach, of Einstein.

Als het hemels oog

Om eerlijk te zijn, ik wist al wel dat Facebook alles bewaarde. Soms tot mijn afschuw maar ook wel eens tot mijn vreugde, zoals toen ik die belegen conversatie opzocht. En als ik ergens online was wezen shoppen verschenen gedurende enige tijd advertenties van het gezochte product in beeld. Ik zag dat mijn digitale ik werd gevolgd, zoals de mens vroeger door het hemels oog werd gevolgd. 

Maar weten ze ook dat ik gisteren in de tuin een half uur op de eerste wesp van het jaar heb gejaagd en dat ik in de bouwmarkt voor 6,95 een nieuw buitenkraantje heb gekocht omdat de vorige door de vorst was gesprongen? En hebben ze enig idee van mijn kennis van het Frans dat ik probeer op te hogen door het lezen van Franse Kuifjes (vandaag 'Tintin au pays de l'or noir')? Hoe meer reëel bestaan je hebt, hoe minder Facebook ertoe doet.

De huidige boosheid op Facebook is daarom ook een teken aan de wand dat sommigen van ons bezig zijn in het internet te verdwijnen. De reclame van dat meisje dat de duim opsteekt bij allerlei voorbijgangers in plaats van ze op Facebook of andere sociale media te liken, lijkt een oproep om weer tot het normale, analoge leven terug te keren. Bekeert u! 

Mijn digitale ik moddert aan

Ik zelf ben benieuwd hoe de strijd er de komende tijd uit gaat zien, keert de rust terug of blijven we onrustig bij het vermoeden van een nieuw opperwezen? Ik laat mijn digitale ik voorlopig aanmodderen op Facebook, in het vertrouwen dat niemand weet dat mijn vlees-en-bloed versie afgelopen week een turquoise modeltreintje, type 1100 van de NS heeft gekocht. Heel mooi. Ik zit er de hele dag naar te kijken.

Lees hier eerdere columns van Rob Schouten.

Lees ook: 
Is er een alternatief voor Facebook?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden