null Beeld
Beeld

De vraag vanWilma van Meteren

Hoe kunnen we onze economie ten goede veranderen?

Wilma van Meteren

Het moet eerlijker, socialer en duurzamer want zoals we nu onze huishouden runnen veroorzaakt die veel schade.

Mijn tante noemde het haar ‘achterdeurtje’, het geld dat ze overhield van het niet al te ruime budget voor een gezin van vier. Een staaltje huishoudkunde. Zijn we dat verleerd? Hoewel Nederland inmiddels een stuk rijker is, hebben steeds minder mensen een spaarpotje. Zelfs degenen met een goede baan moeten zich afvragen of ze hun energierekening wel kunnen betalen, constateert econoom Dirk Bezemer in ­Tijdgeest (7 mei). “Dit rijke land moet zich schamen”, vindt hij.

Zijn analyse is dat er geld genoeg is, maar dat dit jarenlang de verkeerde kant is opgerold. Dat moet anders. En hij is niet de enige die het economisch beleid de bel aanbindt. De manier waarop we ons gezamenlijk huishouden runnen, veroorzaakt veel schade. Mede gevoed door de klimaatcrisis klinkt de roep om een duurzamere economie bijna oorverdovend.

Velen is de groeiende ongelijkheid een doorn in het oog. De economie lijkt ingericht voor rijken. Ze brengen hun geld naar belastingparadijzen en krijgen bonussen terwijl ze ‘gewoon hun werk doen’, merkt een Trouw-lezer op. Het veroorzaakt spanningen en (gezondheids)schade bij mensen die het hoofd niet boven water kunnen houden.

Geld maken met geld

De laatste economische crisis, na de val van de Amerikaanse bank Lehman Brothers in 2008, liet zien hoe internationaal verbonden we zijn. Het was de tijd van geld maken met geld. Onze eigen banken en woningcorporaties hadden dollartekens in de ogen en werden erin meegesleept. De gevolgen waren ongekend, bedrijven vielen plotsklaps stil, er volgden massale ontslagen en faillissementen.

Economische verbondenheid brengt afhankelijkheid. De oorlog in Oekraïne legt bloot hoeveel gas en olie we uit Rusland halen. Een coronavirus kan zich van een markt in China over de hele wereld verspreiden. Deze vereende krachten hebben ook voordelen. Zo werd wereldwijd alles op alles gezet om het virus te bestrijden. Hadden we zonder de EU deze welvaart bereikt? Samen pogen we de klimaatcrisis te bestrijden en de energietransitie te versnellen.

Met een dekentje op de bank

Maar toekomstbestendig is onze economie niet. Econoom Irene van Staveren probeert in haar columns ons economisch gedrag een duurzame richting te geven. Na weer een alarmerend rapport gaf ze praktische handvatten om klimaat en portemonnee te sparen. Thermostaat lager, met een dekentje op de bank, e-bike in plaats van auto en om de zoveel jaar een paar maanden vrij voor langzaam reizen naar verre oorden. Haar laatste kerstboodschap vroeg iets groters: een economische structuur die het goede beloont.

Het lijkt erop dat we weer een ­periode ingaan van economische pijn. Maar hoe kunnen we dan toch het goede doen? Zie de economie als een ketting en u kunt als Homo economicus één schakel veranderen, welke zou dat zijn?

Wilma van Meteren vervangt chef van de opinieredactie Monic Slingerland, die met vakantie is. Elk weekend stelt ze een vraag aan de lezers, op woensdag verschijnt een selectie van de antwoorden.

Stuur uw reacties van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden