De vraag van Wilma van Meteren

Hoe krijgt de student meer (financiële) balans in het leven?

Wat waren we in de jaren zeventig van de vorige eeuw blij als studerende kinderen van ‘minderbedeelde’ ouders met onze studiebeurs. Geen vetpot, maar genoeg om je kamer van te betalen, te eten, naar huis te reizen. En – als je zuinig deed: veel macaroni – om uit te gaan en te sparen voor een kampeervakantie.

Studiegenoten moesten elke maand langs bij ouders om hun hand op te houden of zaten – soms uit trots – liever bij de fabriek aan de lopende band. Ook wij beursstudenten moesten een renteloos voorschot terug­betalen, in mijn geval omgerekend een kleine 5.000 euro. Maar de toelage gaf een gevoel van vrijheid.

Studenten van nu kampen met problematische schulden, stress en zelfs burn-outs. Drie negatieve indicatoren voor gezondheid verbonden met het studentenbestaan, dat tot de mooiste jaren in je leven zou moeten behoren. Geen wonder dat een schuldige, het leenstelsel, onder vuur ligt.

Je eindigt nu je studententijd met 25.000 tot 50.000 euro in de min. De totale studieschuld stond in 2017 al op 11,2 miljard euro en loopt op. Je hoort politici zeggen dat de rente (die het kabinet tussentijds wilde verhogen) laag is, dat je 35 jaar over de aflossing mag doen en dat je straks een beperkt deel van je inkomen kwijt bent. Het leenstelsel krijgt ook van Den Haag het label sociaal mee, plus de reclameboodschap dat het een investering is in je toekomst. Zonder de waarschuwing ‘Let op, geld lenen kost geld’.

Maar hoe sociaal is het? Kennelijk is geen rekening gehouden met de effecten die de studieschuld tot een molensteen maken. Lenen is normaal geworden. We kennen de verhalen over studenten die de bloemetjes buiten zetten: verre reizen, feesten en scooters, met dank aan het leenstelsel.

Maar we horen nu ook wat een forse schuld betekent in combinatie met onzekerheid over de vraag of je je studiepunten haalt, over het vinden van een baan en een huis. “Ze dragen het leenstelsel mee als een blok aan hun been”, beschrijft decaan Lies Leijs deze week in Trouw. “Het neemt zorgen niet weg, er is juist een pakket zorgen bijgekwakt.” Ze ziet studenten die veel uren in bijbanen maken. Het lijkt nog geen negatieve invloed te hebben op de doorstroom van mbo naar hbo, lezen we, ‘maar mbo’ers zijn sneller geneigd om te gaan werken in plaats van door te studeren’. Zou het kunnen zijn dat ze liever een bijdrage leveren aan het gezinsinkomen? Of een leenaversie hebben, nadat ze in hun omgeving hebben gezien hoe schulden het leven verzwaren?

Schuldhulpverleners hesen dit voorjaar de stormvlag toen bleek dat het aantal studenten met studiefinanciering dat een beroep op hen deed was verdubbeld. Voorzitter Florijn van de vereniging van sociale bankiers noemde het leenstelsel ‘een gratis pinautomaat’ en waarschuwde: “De overheid draagt als boodschap uit dat het geen enkel probleem is om schulden te maken voor je studie. ‘Later ga je toch bergen met geld verdienen en we doen niet moeilijk over de aflossing’.”

Mijn vraag: hoe krijgt de student meer (financiële) balans in het leven?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de ­antwoorden verschijnt woensdag.

Lees ook
Langzaam schuift dit leenstelsel richting de prullenbak

Na GroenLinks keert ook de PvdA zich af van het leenstelsel voor studenten. Gaat onderwijspartij D66 vasthouden aan een systeem dat bedolven wordt onder kritiek?

Vormt het leenstelsel écht zo’n grote belemmering voor studenten?

De tegenstanders van het leenstelsel zeggen dat het jongeren belemmert in de kansen voor de toekomst, het klassensystemen in de hand werkt, en het geld niet wordt geïnvesteerd in het onderwijs zoals beloofd. Kloppen deze argumenten?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden