Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Hoe kom ik van mijn identiteit af?

Opinie

Nelleke Noordervliet

Nelleke Noordervliet © Nelleke Noordervliet
Column

Henri Beunders schreef in Trouw van 6 januari een mooi samenvattend stuk over slachtofferitis. In principe hoort een slachtoffer zich rot te voelen om zijn positie en er graag van af te willen. De paradox schuilt hem erin dat hij tegenwoordig juist het slachtofferschap wil houden, want - zoals Beunders zegt - hij kan zich moreel superieur voelen. 

Ziektewinst. Achterstandsvoorsprong. De vlucht in glorieuze zieligheid is al een tijd aan de gang en het is besmettelijk. Het wordt de laatste jaren nog eens aangeblazen met het gif van de identiteit. Identiteit en slachtofferschap is een 'match made in heaven'. Hele cohorten ontvouwen vaandels en marcheren erachteraan, elk hun eigen lied zingend. Het is als een massascène in 'The Lord of the Rings', waarin van alle kanten troepen met bijzondere eigenschappen dreunend tegen elkaar optrekken.

Lees verder na de advertentie

Identiteit kan een handig classificeringssysteem zijn, zo'n beetje zoals Linnaeus planten indeelde. Een neutrale verzameling kenmerken. Zodra die neutraliteit wordt aangekleed met geschiedenis en waardeoordelen begint het spek te stinken, om met mijn moeder te spreken, en gaan mensen als doorgeladen kalasjnikovs door het leven. Dit ben ik en dat ben jij en jullie deugen niet en zullen nooit deugen omdat wij denken dat jullie ons niet moeten: peng! Let op de automatische overgang van jij naar jullie. Let er ook op dat de eigen opinie over de ideeën van de andere groep beslissend zijn. De identiteit is dus niet altijd een eigen keuze. Je krijgt hem door andere identiteiten opgedrongen of je wilt of niet. Wie je denkt dat je bent valt niet altijd samen met wie een ander vindt dat je bent.

Kijk open, on­be­voor­oor­deeld en nieuwsgierig naar de geschiedenis

De vraag die me al enige tijd bezighoudt is de volgende: hoe kom ik van mijn identiteit af? Soms helpt de tijd. 'Lekker wijf' is een aspect van mijn identiteit dat ik kwijt ben. 'Oud wijf' kwam ervoor in de plaats: helaas geen verbetering. Maar goed, ook daar helpt de tijd. Als ik 'dood wijf' ben, heb ik nergens meer last van. Ik heb twee aspecten die ik niet zo makkelijk kan kwijtspelen en die in feite met de dag gevaarlijker worden, omdat die door andere identiteiten als bedreigend worden gezien, hoewel ik van die onderdelen nog nooit bewust zelf een wapen heb gemaakt: mijn kleur en mijn opleiding. Door af en toe plat Rotterdams te praten of prat te gaan op mijn eenvoudige afkomst, krijg ik het etiket 'elite' niet weg. En die kleur: die kan ik niet helpen. Wit en hoogopgeleid is in het bewapende, morele identiteitsdenken elitair, racistisch en arrogant. Bewust of onbewust. Is altijd fout. Blijft altijd fout.

Hollandse trots

Nu ben ik ook nog Nederlander. Dat maakt het er niet makkelijker op. Wie of wat is de Nederlander? Daar hebben we de oud-Nederlander, die onder leiding van Thierry Baudet bezig is het vaderlandse verleden te redden van 'slut-shaming' en te voorzien van authentieke Hollandse trots.

Naast die echte Hollander komt de nieuwe Nederlander in beeld, al dan niet met wortels in andere landen. Die nieuwe Nederlander zegt zich sterk verbonden te voelen met het land van geboorte c.q. aankomst, maar sluit bepaalde onderdelen van het Nederlandse verleden uit: dat willen we niet zijn en dus moeten we het daar voortdurend over hebben.

Naast die groepen zijn er nog andere varianten. Een gezamenlijk kenmerk is, dat iedereen opeens bezig is met een inventarisatie: dit hoort erbij, dit niet, dit moet anders, hier zijn we trots op, dat moeten we aanklagen. Televisieploegen trekken door het land op zoek naar zichzelf, naar onszelf. Een deel folklore, een deel analyse, een deel binnenlands toerisme. Hoe ziet de Gewone Nederlander eruit.

Nu de natiestaat, en dus ook de natie, in de mondiale draaikolk het stuk wrakhout is waaraan we ons vastklampen, wordt het belangrijk te onderzoeken hoe stevig dat wrakhout is en waar het vandaan komt. Ik vind alles best, maar laat de vaandels en vlaggen, de haatspraak en de goedpraat, schuld en onschuld, het Wilhelmus en het Rijks, slachtoffers en daders erbuiten.

Kijk open, onbevooroordeeld en nieuwsgierig naar de geschiedenis. Bouw bruggen. Dat kunnen we goed.

Lees hier meer columns van Nelleke Noordervliet

Deel dit artikel

Kijk open, on­be­voor­oor­deeld en nieuwsgierig naar de geschiedenis