Column Abdelkader Benali

Hij was een pure ziel geworden

Ik heb dit verhaal al een keer eerder verteld, over de aantrekkingskracht van het zuiverende geloof, maar door de laatste ontwikkelingen rond de opkomst van het salafisme, moet ik het opnieuw vertellen om de aanzuigende werking ervan te illustreren. 

De plotselinge omkering naar het nieuwe geloof waarna voor de bekeerling alles op zijn plek valt, zoals Saulus op weg naar Damascus van zijn paard valt en het licht ziet, zo ziet de bekeerling alles in een nieuw licht.

Ik reken tot de bekeerlingen ook jonge Marokkaanse Nederlanders die op een dag het geloof van hun ouders radicaal van zich afschudden om er een nieuw geloof voor in de plaats te zetten. Salafisten noemen ze zichzelf niet, zij noemen zichzelf domweg moslim.

Hij moest de bak in

Een voorbeeld: een buurtgenoot in Rotterdam uit een gebroken gezin. Zijn moeder was al jong verlaten door zijn vader. Ik voetbalde met hem. Een grap en een grol. Rotterdammers waren we. Geloof was een bijzaak. Onze wegen scheidden zich toen we naar de middelbare school gingen. Hij maakte zijn school niet af, werd wat ze noemden een drop-out. Gleed af richting de criminaliteit. Moest de bak in. Het kan verkeren.

Jaren later kwam ik hem tegen, wachtend op tram 5, op weg naar ons ouderlijk huis. Hij groette me. Hij was net uit de gevangenis. Het eerste wat hij me vroeg was of ik wel bad. Mijn antwoord beviel hem niet. Het was geen vrijblijvende vraag. De nadruk lag op dat wel, dwingend, belerend. Tussen de oude vriendschap was het geloof gekomen. Een geloof dat hem opdroeg luid de wereld te verkondigen dat hij een pure ziel was geworden, een salafi, een echte moslim, iemand die niet alleen praktiseerde, maar ook uitdroeg en dus deed aan al-wala wa l-baraa, wat erop neerkomt dat je je niet alleen actief associeert met de islam, maar je je ook actief ­dissocieert van alles wat in hun ogen geen islam is.

Mechanisch en emotioneel

De oude vriend bleef een paar minuten mij de islamitische leer inwrijven. Het was mechanisch en emo­tioneel tegelijkertijd, alsof hij bezeten was. De tram bracht redding. Ik ging voorin zitten en nam afscheid van hem.

We zijn nu twintig jaar verder. De druk op moslims om zich actief te verwijderen van de Nederlandse samenleving neemt via de salafistische kanalen toe. Spirituele zuivering door verandering in gedrag leidt helaas wel tot een obsessie met uiterlijke vormen; het gaat alleen nog maar om hoe het heurt. De geloofsbroeders zijn goed voorbereid, geworteld in een orthodoxe catechismus, hebben overal antwoord op en het antwoord is: islam, islam en nog meer islam.

Van Marokkaanse Nederlandse moslims snap ik het nog wel, deze samenleving is verwarrend. Maar ik vraag me af hoe het zit met de Nederlandse autochtone moslims die deze dogmatische islam omarmen en actief uitdragen. Wat is er in hen gevaren?

Kaukasische renegaten

Moslims in Nederland omarmen deze bekeerlingen. Een Nederlandse moslim is een prijsdier. Blauwe ogen, blonde krullen (die de hoofddoek niet laten zien). Er wordt met ze gedweept, deze Kaukasische renegaten, die hartstochtelijke verdedigers van het nieuwe geloof zijn. De bewijsdrang om erbij te horen is groot en dan doe je extra hard je best. De jongedame die de salafistische leerboekjes heeft geschreven die afgelopen week aan het licht zijn gebracht, komt uit een warm katholiek nest. Maar ze miste iets wat ze wel in Egypte ontdekte: een religie die bloedserieus is over het heil van de mens. Geen ironie. Alleen maar bittere ernst.

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. In 1996 debuteerde hij met Bruiloft aan Zee, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn Roman De Langverwachte. Om de week schrijft hij voor Trouw een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden