OpinieCDA-lijsttrekkerschap

Hij controleert de macht. Daarom is Omtzigt geknipt als lijsttrekker

Bij de lijstttrekkersverkiezing van het CDA gaat het in deze coronatijd ook om de controle van de uitvoerende macht. CDA-lid Frank van den Heuvel vindt dat Pieter Omtzigt daar de beste papieren voor heeft.  

Veel mensen zeggen mij voor het eerst CDA te gaan stemmen als Pieter Omtzigt lijsttrekker wordt. Ze zeggen dat hij de beste parlementariër is en veel essentiële zaken aan de kaak stelt.

Begin maart vond op verzoek van Thierry Baudet een rondetafelgesprek plaats in de Tweede Kamer over het feit dat rechters een te grote rol spelen in de machtsverhoudingen. Diezelfde week kwam het kabinet met vergaande maatregelen inzake de coronacrisis. Niet de rechterlijke macht, maar de uitvoerende macht is dan dominant. We hunkeren naar een prominente rol voor de wetgevende macht. Omtzigt geeft deze hunkering een gezicht. En dat is winst. Zeker wanneer hij het opneemt tegen de vicepremier die juist het symbool is van de uitvoerende macht.

Genderneutrale wc’s en zomertijd

De leer van de trias politica bepleit een balans tussen uitvoerende (regering), wetgevende (parlement) en rechterlijke (rechters) macht. Vanwege enkele rechterlijke uitspraken over strafmaat, klimaat en stikstof vonden enkele parlementariërs dat de rechterlijke macht te prominent was. De rechters zeiden dat ze vaak te maken hebben met matige wetgeving, waardoor hun uitspraken een vorm van reparatiewetgeving zijn. De parlementariër die de afgelopen jaren zijn rol het beste speelde is Omtzigt. Hij wil voortdurend wetgeving verbeteren, omissies aan de kaak stellen en het kabinet, de uitvoerende macht, controleren. Ook als het CDA in het kabinet zit, zoals nu het geval is. Hij vecht voor iedere belasting­betaler, gepensioneerde, MH17-nabestaande en vervolgde christen in het Midden-Oosten. Niet over genderneutrale wc’s of zomertijd, maar over essentiële zaken. Hiermee maakt hij het parlement zichtbaar en relevant.

Moet lijsttrekker Omtzigt straks ook het kabinet in? Als premier? Ik vraag me dit af. Misschien moet hij naar goede traditie van de KVP in de Tweede Kamer blijven. Juist als het CDA de grootste partij zou zijn. Ook Carl Romme bleef als oppermachtig KVP-politicus na de oorlog vijftien jaar in de Tweede Kamer als fractievoorzitter. Zoals voor 1966 eigenlijk gebruikelijk was. Daar ligt het primaat. Daar ligt de echte inhoud en daar gaan de verkiezingen in maart over. Journalisten en in hun kielzog politici praten te veel en te vaak over het Torentje.

D66 is in dit alles het spiegelbeeld van het CDA. Een minister (uitvoerende macht), Sigrid Kaag, wordt waarschijnlijk de lijsttrekker. Dat kan, maar haar eerste woorden waren: “Nederland is toe aan een vrouwelijke premier”. Juist D66, dat altijd hoog opgaf van het parlementair handwerk, zet nu de macht centraal. Terwijl er in maart 2021 Tweede Kamer-verkiezingen zijn en geen premierverkiezingen.

Kaag had meer inhoudelijke punten naar voren kunnen brengen. Interessant is dat de parlementaire front­runner van D66, Rob Jetten, meteen liet weten dat hij juist geen kandidaat wil zijn en premierkandidaat Kaag steunt.

Volbloed volksvertegenwoordiger

Terug naar Omtzigt. Als parlementariër heeft hij zich inmiddels ingezet op zoveel dossiers (belastingen, Europa, banken, christenen) dat hij buiten het makkelijke links-rechts-schema valt; precies wat moet gelden voor een volkspartij als het CDA.

En natuurlijk kan Omtzigt, in zijn rol als parlementariër, ook meer afstand houden tot het kabinet, waar zijn rivalen dat niet kunnen. Overigens ook weer een reden dat een politiek ­leider in de Tweede Kamer een voordeel is.

Maar het belangrijkste wapen dat Omtzigt heeft als lijsttrekker is dat hij volbloed volksvertegenwoordiger is en de wetgevende macht weer smoel geeft. En als hij dan straks niet mee mag doen aan het RTL-premiersdebat, dan is dat maar zo.Lees ook:

Lees ook

De strijd om het CDA-lijsttrekkerschap: een campagne in een snelkookpan

In een paar weken moeten De Jonge, Keijzer en Omtzigt laten zien welke koers zij willen varen met het CDA.

Mona Keijzer: ‘Met mij keert de verloren CDA-kiezer terug’

Met Mona Keijzer wordt het CDA weer een brede volkspartij, zegt ze. Maar dan moeten de leden haar wel lijsttrekker maken. Of ze ook als nummer twee op de lijst wil, weet de Volendamse nog niet.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden