Column Naema Tahir

Hier moeten we het over hebben: vrouwen die andere vrouwen pijn doen op de werkvloer

Ik stuitte laatst op een Ted-talk uit 2014 van Kris Stewart, een bevlogen spreekster met een boodschap voor vrouwen in de zakenwereld. Haar talk heet ‘Relationele agressie, waarom vrouwen elkaar pijn doen’ en gaat over de omgang van vrouwen op de werkvloer. Intrigerend.

Tegenwoordig hebben we het vooral over mannen die vrouwen pijn doen op de werkvloer. Als je dan tussendoor iets te zien of te lezen krijgt over vrouwen als veroorzakers van pijn, dan voelt het bijna alsof een taboe bespreekbaar wordt gemaakt.

Bij mij deed de opgezochte Ted-talk ook iets anders: het bracht oud zeer naar boven. Pijn die ik ooit heb ondervonden, vooral in mijn werkende schrijversbestaan, toegebracht door mannen, maar zeker ook vrouwen.

Roddel, achterklap, kleine pesterijen

Het is een pijn waar ik al langer over wil schrijven. Maar ik vind er steeds niet de woorden voor. Wat ik heb meegemaakt klinkt bovendien erg onbelangrijk: roddel en achterklap en kleine pesterijen door vrouwen met wie ik samenwerkte. Laat ik twee voorbeelden noemen. Zo vertelde een journalist mij dat een collega-vriendin die journalist allerlei privédingen over mij had verteld wat ze niet had mogen doen. Geen integere vriendin, oordeelde de journalist. Inderdaad.

En zo werd ik eens tijdens een netwerkbijeenkomst toegesproken door een vrouw die ik goed kende. Ze vertelde me dat ik op internet als hoer word neergezet, waarna ze glimlachte en wegliep, genietend van haar Schadenfreude. Dat soort dingen. Voor mij pijnlijk. Maar wat klinkt het allemaal triviaal. Als pietluttig, als niksnuttig.

Ik denk dan: laat maar! Laten we het maar weer hebben over de grootste pijnveroorzaker op aarde: de man. Over zijn vergrijpen hebben we wel de juiste woorden: hij is een machtswellusteling, een onderdrukkende patriarch, zijn gedrag is seksueel grensoverschrijdend, hij is iemand van het old boys network die elke vrouw tegenhoudt. Helder, niet?

Zestien keer het woord 'kreng’

Toch moeten we het wel hebben over vrouwen en wat ze elkaar aandoen op het werk. Precies dat doet Stewart in haar Ted-talk. Ze vertelt over hoe ze werd ontslagen nadat een werknemer over wie ze de leiding had, achter haar rug om bij de andere leidinggevende klaagde telkens als Stewart haar werk gaf. In een andere functie stelde Stewart een kritische vraag over haar salaris, dat lager was dan van de vrouwen over wie ze de leiding had. Meteen daarop werd Stewart ontslagen. Wie dacht ze wel dat ze was?

Stewarts verhaal zou ook kunnen worden weggezet als triviaal, ware het niet dat er meer vrouwen zijn die dit soort dingen meemaken en zich nu uiten. De pijn die vrouwen elkaar aandoen op het werk heeft verschillende namen: ‘relationele agressie’, ‘vrouwensabotage’, of ‘het vrouwenprobleem’.

De analyse is dat sommige vrouwen machtsverschil tussen vrouwen moeilijk vinden. Als een andere vrouw voorop loopt, ergens beter in is, meer talent heeft, kortom hoger staat in de hiërarchie, dan voelen sommige vrouwen zich bedreigd. Wat volgt is roddel, publieke vernederingen, geheimen doorvertellen, gemeen doen.

Erin Dunham, entrepreneur en medeoprichter van restaurantketen The Other Bird, vertelt in haar Ted-talk dat ze in anderhalve maand tijd wel zestien keer het woord ‘kreng’ hoorde uit de mond van vrouwen wanneer die een andere vrouwelijke collega beschreven.

Is relationele agressie niet ook een reden waarom vrouwen het niet verder schoppen op de werkvloer? Alleen al om deze vraag zouden we het er simpelweg meer over moeten hebben.

Naema Tahir is jurist en schrijver. Voor Trouw schrijft ze om de week een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden