Opinie

Het zwarte perspectief moet dominant zijn bij Nederlands slavernijmuseum

National Museum of African American History in Washington. Beeld credit verplicht: Alan Karchmer

Een slavernij-museum is een stap vooruit, aldus student bestuurskunde Aicha Hamdi, maar toon dan wel de zwarte ervaring.

Wanneer er in Nederland een misdaad gepleegd wordt, vanuit wiens perspectief probeert de politie dan het verhaal te belichten? Van het slachtoffer of van de dader? Kun je bij een misdaad de dader vragen welke pijn het slachtoffer heeft geleden? Lijkt mij niet. Maar de geschiedschrijving heeft tot nu toe laten zien dat het verhaal van de koloniale overwinnaar altijd als dé waarheid wordt voorgeschoteld.

Vandaag wordt er in Amsterdam gesproken over een mogelijk slavernijmuseum. GroenLinks heeft samen met de SP en de PvdA hierover een voorstel ingediend en inmiddels is er geld uitgetrokken voor een onderzoek. Amsterdam laat op deze manier zien een voorstander te zijn van meer gelijkheid en erkenning. Deze stap is een onmisbare stap die gezet moet worden in onze samenleving. Want ook vandaag de dag zijn de effecten van kolonialisme en slavernij merkbaar. Denk maar aan raciale ongelijkheid, racisme en stereotiepe, schadelijke beelden die er bestaan over de ander.

Hoopvolle ontwikkeling

Daar waar wij in Nederland al decennialang bezig zijn de overheid te vragen om een slavernijmuseum, zijn steden zoals Liverpool, Washington en Bristol een stuk verder. Deze steden hebben de afgelopen jaren een slavernijmuseum kunnen openen. Nu lijkt er in Nederland, en in het bijzonder in Amsterdam, een hoopvolle ontwikkeling in gang gezet.

Net zoals het Joods Historisch Museum en het Anne Frank Huis het leed van de Tweede Wereldoorlog vanuit een Joods perspectief vertellen, is het net zo belangrijk dat het trans-Atlantische slavernijverleden vanuit een zwart perspectief wordt verteld. Het is belangrijk dit op te merken, omdat schoolboeken, tentoonstellingen en musea vaak eurocentrisch zijn. Als er in het dominante discours wordt gesproken over de vaderlandse geschiedenis en de Gouden Eeuw wordt niet de gepaste aandacht besteed aan de duistere zijde van die tijd. Dat dit tijdperk voorheen als positief werd ervaren is evident, maar in een multiculturele samenleving, in 2017, is dit onacceptabel.

Erkenning

Naast het feit dat een museum door middel van kunst en cultuur voor meer bewustwording kan zorgen, gaat dit ook over erkenning. De Afrikaanse werkelijkheid, ervaring en beleving moeten leidend zijn in een museum dat het goed wil doen.

Zoals reeds is uitgelegd, is het belangrijk dat het slavernijverleden niet verbloemd wordt, omdat dit geen recht doet aan de werkelijkheid. Het slavernijverleden heeft Nederland veel geld opgeleverd, maar het heeft ook veel mensenlevens gekost. De huidige ongelijkheid in de wereld kun je niet los zien van slavernij en kolonialisme. Daarnaast zorgt een eurocentrisch verhaal voor een gebrek aan representatie en zelfherkenning in onder andere musea. Dit zorgt vervolgens voor een verdere tweedeling in de samenleving. Het slavernijverleden is een gedeelde geschiedenis en het wordt tijd dat de overheid er op die manier naar gaat kijken en ook daadwerkelijk naar gaat handelen. De realisatie van een slavernijmuseum kan alleen door de ervaringen en perspectieven van zwarte mensen nu echt voor het eerst dominant te maken. Ik hoop dat Amsterdam met de invulling van een slavernijmuseum laat zien dat ze het eindelijk begrepen heeft. Daar heeft onze gehele samenleving baat bij.

Ga hier naar ons dossier opinie

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden