Column Abdelkader Benali

Het zou mooi zijn als Marokko en Nederland goed kijken naar wat hen bindt

In de week dat de verhoudingen tussen Nederland en Marokko op een miserabel dieptepunt zijn gekomen, reis ik af naar Rabat om mijn boek te presenteren waarin het verhaal van die alweer 400 jaar oude relaties wordt verteld. ‘Marokko door Nederlandse ogen’ schreef ik vijftien jaar geleden samen met de historicus Herman Obdeijn. De Franse vertaling wordt op donderdagmiddag in de Nationale Bibliotheek van Rabat aan het Marokkaanse publiek gepresenteerd. Ik krijg vijftien minuten om iets over die relaties te zeggen. De kern van mijn betoog is een citaat van de oud-burgemeester van Amsterdam, Eberhard van der Laan: “Wees aardig voor elkaar.” Want wat aardigheid kan de relatie wel gebruiken.

Marokko is weinig geneigd om de Nederlandse eis tot het terugnemen van uitgeprocedeerde asielzoekers stante pede in te willigen. Marokkanen denken niet: ‘Oh, die zielige Marokkanen hebben daar niets te zoeken. Kom maar snel thuis’. Marokkanen denken: ‘Wie zegt dat het Marokkanen zijn? Waarom zouden we ze zomaar terugnemen? Doen wij al niet genoeg om illegale migratie tegen te houden?’ Maar ze denken vooral: ‘Wat heeft Nederland ons te bieden?’

Voor Marokko is dit een onderhandelingskwestie die door diplomatieke uitruil tot een goed einde kan worden gebracht. Marokko is een internationaal en klein Afrikaans land, zijn overlevingsstrategie is dat het van elk dossier een politieke kwestie maakt.

Marokko wil altijd het onderste uit de kan

Daarom is voor Nederland Marokko een lastige partner. Het land wil altijd het onderste uit de kan. Het voelt niet eerlijk dat een land zijn ongewenste onderdanen niet wil terughalen. Om die vermeende halsstarrigheid van Marokko zijn de relaties al een paar jaar heel slecht. Achter de schermen zijn die relaties niet eens zo heel slecht.

Ondertussen werken de Marokkanen als het gaat om het veilig houden van ons land wel mee. In de strijd tegen het terrorisme vindt Nederland Marokko aan zijn zijde. Die samenwerking is succesvol.

Het zou mooi zijn als Marokko en Nederland goed kijken naar wat hen bindt. En misschien komt Nederland verder als het Europees optreedt.

De ironie van de geschiedenis wil dat de allereerste contacten die in 1605 werden gelegd ook draaiden om het terughalen van mensen. In dit geval Nederlanders uit Marokko.

De roemruchte Barbarijse zeerovers hadden Nederlandse schepen gekaapt, de bemanning ging in Marokkaanse gevangenschap. Een delegatie onder aanvoering van de Schiedammer Coy ging in Marrakech op audiëntie bij de sultan om ze los te krijgen. De missie liep uit op een ramp, Coy werd van het kastje naar de muur gestuurd. Hij ging onverrichter zake terug naar de Republiek. Het was aan de Joodse Marokkaan Samuel Pallache om het klusje te klaren.

Bescheidenheid zal Nederland helpen in het tot een goed einde brengen van dit dossier. En wat is er mis met een beetje lief zijn voor elkaar?

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. Inboek 1996 debuteerde hij met ‘Bruiloft aan zee’, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman ‘De langverwachte’. Om de week schrijft hij voor Trouw een column. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden