Column

Het wemelt van de Mansons, Riina’s en Mladic’s

Beeld Trouw

Ik keek gisteren op mijn scherm naar de oude man die vloekte, tierde en schreeuwde. 

Hij stond achterin de zaal van het Joegoslavië-tribunaal, druk gebarend, omringd door twee bewakers. Uiteindelijk besloot de Nederlandse rechter hem uit de zaal te laten verwijderen. De Servische oud-generaal Ratko Mladic, is volgens deskundigen ‘de ergste oorlogscrimineel van na WOII in ­Europa’. Hij kreeg levenslang voor genocide in Srebrenica, misdaden tegen de menselijkheid en verschillende oorlogsmisdaden. Maar wat is levenslang als je al een heel leven vol bloedspetters achter de rug hebt? VN-Mensenrechtencommissaris Zeid Ra’ad al-Hussein roemde gisteren de moed van de slachtoffers en getuigen die zich hebben ingezet om Mladic veroordeeld te krijgen. Ook zei hij: ‘Mladic is de essentie van het kwaad’.

Het deed me denken aan wat een Italiaanse bisschop gisteren zei toen de geëxcommuniceerde maffiabaas Totò Riina in het Siciliaanse Corleone werd begraven: ‘De maffia is het absolute kwaad’. Ja, er zijn zoveel verpersoonlijkingen van wat we het definitieve, ultieme of absolute kwaad noemen. Twee dagen na Riina (87), stierf sekteleider Charles Manson (83) eveneens na een lange gevangenschap. Ik was nog een kind toen hij zijn aanhangers op moordpad stuurde. Ik las zijn verhaal in de sensatiekrant (France Dimanche) waar mijn moeder op geabonneerd was en kreeg nachtmerries. Als oefening liet hij zijn volgelingen met hun tanden schorpioenen doden! 

Maar als een criminele sekteleider, een maffiabaas en een legergeneraal alle drie de essentie van het kwaad kunnen zijn, moet die essentie ook een deel van onszelf zijn. Als een soort kiem die bij geboorte onder onze huid is geïmplanteerd en maar wacht of de gelegenheid zich voor zal doen om tot groei en bloei te komen. Een pessimistische kijk? De oogst van een week was al verontrustend: twee menselijke monsters dood in hun gevangenis en een derde dat tot levenslang werd veroordeeld. Maar werp eens een blik op de geschiedenis van de mensheid en sidder: het wemelt van de Mansons, Riina’s en Mladic’s.

Toch wil ik voor Ratko Mladic een uitzondering maken. In feite is hij een massamoordenaar die zijn instituut, het leger, volstrekte legaliteit verschafte om op vrouwen en kinderen in Sarajevo te schieten en die in Srebrenica minstens 7000 moslimmannen koelbloedig en systematisch liet executeren. Helaas was dit niet mogelijk geweest zonder het Nederlandse aandeel. Een helpende hand van Nederlandse soldaten die in Srebrenica mannen van vrouwen scheidden en vervolgens in Zagreb gingen polonaisen. En een Nederlandse officier die zich als pianist voordeed en van de Servische beul Mladic een presentje voor zijn vrouw lachend aannam.

Deze veroordeelde zal waarschijnlijk nog jaren aardbeien in zijn cel kunnen bestellen. Ik ben vanzelfsprekend tegen de doodstraf maar voor een militair die oorlogsmisdaden van deze omvang beging, gelden misschien de befaamde woorden van generaal De Gaulle over collaborateur Pierre Laval: ‘Twaalf kogels door het lijf’.

Lees hier al onze berichtgeving over de veroordeling van Ratko Mladic. 
Lees hier meer columns van Sylvain Ephimenco.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden