Beeld Trouw

Column Lex Oomkes

Het voornemen van Jesse Klaver is meer dan symboliek

Echte oppositie heeft zich in de Nederlandse politiek nog nooit bewezen door een tegenstem tegen een begroting. Het is weer iets anders of dat dan ook wil zeggen dat er niets aan de hand is als de fractievoorzitter van één van de grotere oppositiepartijen op voorhand stelt een tegenstem op welke begroting dan ook uit te sluiten.

Tegen een begroting stemmen komt in Den Haag niet of nauwelijks voor. En als het gebeurt heeft het vooral symbolische waarde. Pacifisten die jaarlijks tegen de begroting defensie stemmen, dat soort werk. Ook de PvdA, die in 2011 de begroting volksgezondheid afwees, veroorzaakte met die symbolische daad van verzet niet of nauwelijks commotie.

Stoer doen: het Belastingplan verwerpen

Het Belastingplan uiteindelijk verwerpen is van een iets ernstiger orde. Desondanks heeft ook dat vrijwel altijd hooguit symbolische waarde. Sterker, de partij die alle belastingvoorstellen en daarmee de dekking van de begroting voor het komende jaar verwerpt, wordt daarin aangemoedigd door de zekerheid dat de meerderheid wel voor zal stemmen. Zo verwierp het CDA in 2014 nog het Belastingplan zonder zich over eventuele gevolgen te hoeven bekommeren. Gratis stoer gedrag.

GroenLinks doet het voorkomen alsof het besluit van die fractie om op voorhand aan te kondigen uiteindelijk de begroting en het Belastingplan te steunen in diezelfde categorie valt. Tegenstemmen is hooguit symboliek en we zijn te serieuze politici om ons met symboolpolitiek in te laten.

Fractievoorzitter Jesse Klaver wil geen druk uitoefenen op het kabinet om vanwege de macht van het getal en de heilige meerderheid zijn partij tegemoet te komen, hij wil een oprechte bekering. “Het kabinet moet sowieso iets doen aan de leraren en het onderwijs. Niet omdat welke partij dan ook voor of tegen stemt, maar omdat er een groot probleem is. Alleen iets doen omdat de oppositie dreigt tegen te stemmen, is niet de manier”, aldus Klaver vorige week.

Rust tussen alle opwinding

Waarom zouden we twijfelen aan de goede bedoelingen van GroenLinks en van Jesse Klaver? Er is in ieder geval sprake van een actie op meerdere fronten. In een vergadering van de fractievoorzitters in de Eerste Kamer opperde Paul Rosenmöller, de nieuwe fractievoorzitter van GroenLinks aldaar, onlangs naar verluidt de Algemene Beschouwingen in de Eerste Kamer te gebruiken om niet al te gedetailleerd op de begroting in te gaan, maar een breder debat te voeren over de positie van de senaat in het parlementaire stelsel. Rosenmöller kreeg voor zijn suggestie de handen niet op elkaar.

De rust die Klaver (en kennelijk ook Rosenmöller) uitstraalt is een verademing bij alle opgeblazen opwinding die in Den Haag ontstaat zodra een coalitie ergens een getalsmatige meerderheid verliest. Drie opeenvolgende kabinetten-Rutte overkwam dat en drie keer leidde dat tot allerlei spannende speculaties.

Steeds was de Eerste Kamer de plek waar de sensatie zou moeten plaatsvinden, sinds maandag kan het ook in de Tweede Kamer nu de verbannen VVD’er Wybren van Haga zijn zetel niet wenst terug te geven aan de rechtmatige eigenaar.

Dreigen met een tegenstem bij een begroting of het Belastingplan krijgt nu echter een geheel andere lading. Het is niet gratis meer nu de kans ietsje groter is dat de begroting vervolgens ook daadwerkelijk verworpen wordt.

Klaver heeft dat ingezien. Al is zijn vooronderstelling dat de nog immer aanwezige kritiek van GroenLinks op het kabinetsbeleid nu serieuzer genomen zal worden vooralsnog onbewezen.

Lex Oomkes is politiek commentator van Trouw en schrijft wekelijks een column. Lees ze hier terug.

Lees ook:

Klaver wil af van scorebordpolitiek

GroenLinks-leider Jesse Klaver wil af van de ‘scorebordpolitiek’ waar ook zijn eigen fractie jarenlang volop aan heeft meegwerkt. “Ik stap uit die mal”, kondigt Klaver aan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden