null

De Derde KamerKansen(on)gelijkheid

Het volgende kabinet moet de laatste scholen in krimpregio’s de middelen geven die ze nodig hebben

Het gaat er niet om waar een leerling in het voortgezet onderwijs begint, maar dat hij of zij verder kan groeien. Daar moeten scholen, ook in krimpregio’s, dan wel de middelen voor krijgen, stelt Maria van Hattum, voorzitter van Achterhoek VO.

Oud-leerlingen delen op de reünie van hun middelbare school graag wat ze is bijgebleven. Je hoort vaak dezelfde twee ­reflecties. Naar de geweldige verhalen van de leraar geschiedenis (Nederlands, aardrijkskunde of maatschappijleer) is ademloos geluisterd. En: ‘Die ene leraar zag mij, die had door wat er bij mij speelde’. Al die ‘ene leraren’ hebben in de levens van velen het verschil gemaakt. Ze hebben jonge mensen op een spoor gezet waar ze anders waarschijnlijk niet op terecht waren gekomen.

Binnen het onderwijs doen we er alles aan om leerlingen gelijke kansen te geven. We richten gemengde brugklassen in zodat leerlingen de tijd hebben om te groeien naar het niveau dat bij ze past. Er zijn extra ondersteuningsprogramma’s om eventuele achterstanden weg te werken. Je mag als leerling doen wat je kunt, maar wat je kunt, dat moet ook, want we hebben hoge verwachtingen van onze leerlingen. We richten vooral onze blik op de toekomst. Er is een leven na je schooltijd bij ons. Wij zijn maar een station. Jij gaat verder.

De Derde Kamer

De Derde Kamer geeft stem aan mensen buiten de Randstad. Hun perspectief op maatschappelijke thema’s wordt niet zo snel gehoord in Den Haag. In dit virtuele parlement van Trouw doen ze vast voorstellen aan de nieuwe Tweede Kamer en het aankomend kabinet.

Met vandaag: kansen(on)­gelijkheid

null Beeld Fadi Nadrous
Beeld Fadi Nadrous

Er is nog een andere werkelijkheid. In de Achterhoek is sprake van een flinke daling van het aantal leerlingen: zo’n 30 procent in de komende tien jaar. Er worden minder kinderen geboren dan in het verleden, jonge mensen en jonge gezinnen vertrekken naar elders. Onze eerste opdracht in de Achterhoek is dan ook niet het tegengaan van kansenongelijkheid, maar ervoor zorgen dat er in onze regio fatsoenlijk onderwijsaanbod blijft. Want in het onderwijs werkt het zo: minder leerlingen is minder geld. Daarom moeten scholen de oplossing vinden in samenwerking.

Binnen Achterhoek VO pakken we deze opdracht met energie aan. In Doetinchem startten we in 2020 twee nieuwe scholen voor mavo, havo en vwo. Scholen met een krachtig, eigentijds onderwijsconcept waar we met z’n allen over hebben nagedacht. Voor de oorspronkelijke drie scholen is door de krimp geen plek meer.

In Zutphen gaan we op vergelijkbare wijze van twee scholen naar een nieuwe school. In de Oost-Achterhoek werken drie van onze scholen over de gemeentegrenzen heen aan het bundelen van de krachten. Zo zorgen we dat leerlingen in de buurt naar een goede school kunnen blijven gaan. Ons motto is: het wordt niet minder, maar beter.

Realistisch leren

Onderwijs en bedrijfsleven werken intensief samen. Onze leerlingen kunnen allerhande stages volgen. Bedrijven ondersteunen het onderwijs zodat er sprake is van praktijk-realistisch leren. De lijnen zijn kort in de Achterhoek. Daardoor kunnen we de leerlingen laten zien waar de kansen liggen. In onze regio staan er veel meer banen klaar dan er jongeren zijn.

Kansenongelijkheid nemen we serieus. We zetten alles op alles om ons onderwijs zo aan te passen dat leerlingen gelijke kansen krijgen. Een systeem mag immers niet tegenwerken. Maar verschil tussen leerlingen zal er altijd zijn. Het kan voortkomen uit de achterstand die ouders eerder in hun leven hebben opgelopen. Het kan komen door ouders die minder geld te besteden hebben. Het kan komen door persoonlijke omstandigheden die maken dat een kind niet precies op het moment dat er moet worden gepresteerd uit de verf komt.

Het gaat er ons in het voortgezet onderwijs niet om waar je begint. Het gaat erom waar je naartoe gaat. Begin je op het vmbo? Gefeliciteerd: als intelligente vakman of -vrouw ligt de wereld in de Achterhoek voor je open. Groei je verder? Dat kan. Een leven lang leren. Laten we daar werk van maken.

Worsteling in de krimpregio's

In Den Haag begrijpt men inmiddels dat krimp een serieus thema is. Dat is mooi. Het heeft lang geduurd. Op veel plekken in Nederland worstelen scholen in krimpregio’s al jaren met hun opdracht: binnen een breed aanbod kwalitatief hoogwaardig onderwijs blijven realiseren dat leerlingen in staat stelt door te groeien.

Het nieuwe kabinet zou zich een belangrijke vraag moeten stellen: wat is die laatste school in de regio ons waard? Keer op keer krijgen we te maken met (soms goed­bedoelde) wetten en maatregelen die juist net niet helpen in onze regio’s.

Samenwerkende scholen moeten zich een weg banen door een oerwoud aan regels. De te kleine pot met extra bekostiging voor zo’n laatste school in de regio wordt gevuld door andere scholen te korten. Pak daar als overheid de rekening voor op en laat het budget van ­andere scholen ongemoeid. Zo kunnen we onze opdracht allemaal waarmaken.

Wij zetten ons in voor onderwijs dat kansen biedt tegen de stroom van de krimp in. Erken die lastige positie. Zie het verschil en lever maatwerk, net zoals die ene leraar (het kan net zo goed een conciërge zijn, trouwens) het verschil maakt door echt naar een leerling te kijken.

Wij doen alles voor gelijke kansen voor de leerling. Zorgt het nieuwe kabinet voor gelijke kansen voor scholen?

Lees ook:

‘Leuk werken’ in coronahotel Gaanderen is veiliger dan in de supermarkt

Achterhoekse zorgorganisaties zijn tevreden over hun gezamenlijk experiment met een coronazorghotel. Horecadames zijn gastvrouw, studenten en docenten van het Graafschap College verzorgen patiënten. ‘Het is leerzaam, leuk en afwisselend.’

We hebben allemaal baat bij een humaan migratiebeleid, zeker aan de randen van Nederland

Niet wegwensen, ophemelen of wegkijken, maar een ­realistisch, humaan migratiebeleid, bepleit Barbara Oomen, hoogleraar rechten aan het University College Roosevelt (UU) in Middelburg, en kandidaat-Kamerlid voor de PvdA. Daar kunnen we allemaal baat bij hebben, en zeker aan de randen van Nederland.

De regio’s worden vaak behandeld als lastige kinderen

De bestuurlijke en ruimtelijke verrommeling versterkt het regionaal onbehagen dat ‘de provincie’ de offers moet brengen voor verduurzaming. Een nieuw kabinet moet de ruimtelijke ordening in het land beter ter hand nemen, stellen Caspar van den Berg, hoogleraar bestuurskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en zelfstandig onderzoeker Annemarie Kok. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden