ColumnStevo Akkerman

Het virus laat ook in politieke zin zien wie wij zelf zijn

Toch maar zo’n voordeelpak toiletpapier gekocht. Je weet nooit wanneer het thuiswerken plaatsmaakt voor huisarrest, en het schijnt dat mensen toiletpapier hamsteren. Waarom ze dat doen, weet ik niet, het is niet dat toiletpapier veel helpt tegen het coronavirus, maar misschien hebben ze ook gehoord dat mensen aan het hamsteren zijn, en dan moet je wel. Collega Boevink meldde gisteren via Twitter nog maar vier rollen in huis te hebben, dus bij hem kun je ook niet aankloppen, mocht de nood hoog zijn.

Na het boodschappen doen, wachtte ik op de persconferentie van de premier en de directeur van het RIVM, maar er waren verbindingsproblemen en intussen kwamen de appjes binnen: dochter ziek thuis, zoon niet naar universiteit en niet naar bijbaan bij ‘Soldaat van Oranje’. ’s Avonds zou Jort Kelder de zaken toelichten bij ‘Jinek’, veel dichter bij de noodtoestand kon je niet komen.

De nuchterheid liep de spuigaten uit

De afgelopen dagen had ik deskundigen uit binnen- en buitenland al horen zeggen dat de Nederlandse nuchterheid, waar Rutte zich op beriep, de spuigaten uitliep; het was tijd voor drastischer maatregelen. Ik kon niet beoordelen of ze gelijk hadden, maar het klonk zeker plausibel, al was het maar om de besmettingen te vertragen en de druk op de ziekenhuizen binnen de perken te houden – de voorbeelden van China, Italië en Iran waren wat dat betreft niet bemoedigend. En nu de nieuwe maatregelen er waren, met die uitzonderingen voor scholen en voor bijeenkomsten van minder dan honderd mensen, was ik nog steeds niet echt gerustgesteld.

In andere landen doen ze het anders, blijkbaar heeft iedereen zijn eigen virus, hoe kosmopolitisch het ook is. Ik zag grafieken voorbijkomen die suggereerden dat autocratische landen succesvoller waren in hun aanpak dan democratische. En inderdaad, als een bevolking altijd al min of meer in quarantaine wordt gehouden, is het voor de autoriteiten gemakkelijker het dagelijkse leven te bevriezen. Maar dat gemak heeft wel een keerzijde, zoals gisteren te lezen was in het stuk van correspondent Eefje Rammeloo over de doden van Wuhan: geen overlijdensakte, in grote haast gecremeerd, de as niet beschikbaar voor de nabestaanden. En dat is maar één voorbeeld. Ik las ook een treurig artikel over het kat- en muisspel tussen de Chinese internet-censuur en nieuwsgierige burgers; het is niet de bedoeling dat je wilt weten wat er om je heen gebeurt.

Liever de fatsoenlijke werkwijze van de democratie

Dan heb ik toch liever de open en fatsoenlijke werkwijze van de democratie, hoe ingewikkeld ook. Maar wat als democratieën ook niet open en fatsoenlijk opereren? Dat is nog treuriger dan wanneer dictaturen dat doen. In de VS is geen sprake van censuur, maar die heeft Donald Trump ook helemaal niet nodig. De tactiek van de president is om ‘de hele boel te overspoelen met shit’ (Steve Bannon). Eerst bestond het virus niet, toen hadden de Democraten het gedaan, nu de Europeanen. De pest is altijd de schuld van de vijand.

En zo laat het virus ook in politieke zin zien wie wij zelf zijn.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden