ColumnStevo Akkerman

Het theater van We Gaan Ze Halen, ik heb er moeite mee

Vorige week kreeg ik bericht van de actiegroep We Gaan Ze Halen. Of ik als journalist mee wilde met het vliegtuig naar Lesbos, om 189 vluchtelingen naar Nederland te halen. Men verwees naar wat ik eerder had geschreven, en inderdaad, het is geen geheim dat ik misselijk word van de miezerige opstelling van onze regering: opvang voor honderd kwetsbare vluchtelingen uit het afgebrande kamp Moria, ten koste van evenveel vluchtelingen uit andere plaatsen. Broekzak, vestzak.

Maar ik wil onafhankelijk blijven, dus ik bedankte voor het aanbod om mee te gaan. Ik had ook wat twijfels bij deze actie, hoe sympathiek ook. Wat hier op poten werd gezet, was in feite één grote voorstelling voor de media. Zonder persaandacht had het geen enkele zin naar Lesbos te vliegen, want het stond van tevoren vast dat er niemand gehaald zou worden. De organisatoren zeggen dat ze dat de vluchtelingen ook hebben laten weten, maar die boodschap is niet bij iedereen aangekomen – NRC meldde door verschillende migranten te zijn benaderd met ‘hoopvolle vragen’ over een snelle overtocht naar Nederland.

Zo ging het twee jaar geleden ook, toen We Gaan Ze Halen met een bus en auto’s naar Griekenland trok in de wetenschap dat ze niemand mee zouden kunnen nemen. Initiatiefnemer Rikko Voorberg zei toen hetzelfde als nu: de actie is niet mislukt, kijk naar aandacht. “In Nederland stond het in alle kranten.” Ik heb daar moeite mee. Het stelt de journalistiek voor de vraag: doen wij verslag omdat er iets gebeurt of gebeurt er iets omdat wij er verslag van doen?

Donald Trump zou zonder camera’s nooit minutenlang hebben gesalueerd

Een eenduidig antwoord is er niet; de media maken deel uit van de poppenkast die ‘de wereld’ heet, ze kunnen er niet even uitstappen om vanuit de ruimte te vertellen wat ze zien. Maar ze kunnen zich wel bewust zijn van het spel dat men met hen wil spelen – is het echt of is het toneel? Donald Trump zou zonder camera’s nooit minutenlang hebben gesalueerd naar de helikopter die hem thuisbracht uit het ziekenhuis, je kon de muziek die het Witte Huis onder de beelden zou zetten bij wijze van spreken al horen op het moment dat hij zijn rechterhand naar zijn slaap bracht. Niet presenteren als nieuws, zou ik zeggen, presenteren als propagandastunt.

In onze mediagedreven wereld is het beeld of de voorstelling de werkelijkheid geworden. Amerika gaat daarin voorop, maar kijk wat er in de vaderlandse politiek gebeurt: het parlement wordt een decor voor filmpjes, een podium om het publiek te bespelen, met Kamervragen en moties als attributen – een showgevende in plaats van een wetgevende macht. En op lokaal niveau volgt men dat voorbeeld. In de gemeenteraad van Den Haag stemde de VVD woensdagavond voor een PVV-motie om ‘de enorme bevolkingsgroei van voornamelijk (kansarme) allochtonen tegen te gaan’. Wat is het plan? Alleen woningen voor witte mensen? Gedwongen sterilisatie op basis van afkomst? Eén-kind-beleid voor bepaalde rassen? Er is geen plan, alleen theater.

Ik zou de realiteit graag terugwillen. En ook de reële ruimhartigheid voor migranten.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden