Commentaar

Het staken van het reddingswerk op de Middellandse Zee toont de onmacht van de Europese landen

Mei 2018, 50 km voor de Libische kust: Vluchtelingen op een rubberboot worden gered door de Aquarius, een schip van de hulporganisatie SOS Miditerranee. Beeld EPA

De Europese Unie stopt met het redden van mensen uit de Middellandse Zee. Met dit besluit komt er een cynisch einde aan de gezamenlijke aanpak van migratie. Het tekent de onmacht van de Europese landen, die niet in staat zijn geweest voldoende solidariteit te tonen met kustlanden zoals Italië.

Operatie Sophia werd vernoemd naar een meisje dat aan boord van een marineschip is geboren. Sinds 2015 zijn er onder deze Europese noemer zo’n 50.000 vluchtelingen naar Italië gebracht. Maar de afspraken om mensen die in aanmerking komen voor asiel vervolgens te verdelen over de lidstaten, strandden vervolgens in verzet, onwil en onmacht.

En hoe zit het met de plannen waarover de EU deze zomer nog druk vergaderde, om afspraken te maken met Noord-Afrikaanse landen? Daar zouden, eventueel met steun van de Verenigde Naties, opvangkampen moeten komen waar een deel van de asielprocedure zou plaatsvinden. Er is weinig meer van vernomen.

Het lijkt de rest van Europa daarom goed uit te komen dat Italië al jaren het heft in eigen hand neemt. Het land sloot de havens meermalen voor schepen van hulporganisaties, die volgens Rome als een magneet werkten op mensensmokkelaars. De Italiaanse sluiting vestigde nogmaals de aandacht op het wegkijken van andere landen, met de beschamende zoektocht van het humanitaire reddingschip Aquarius 2 als dieptepunt. De laatste tijd hield het Italiaanse opperbevel van Operatie Sophia de schepen zelfs weg van de Libische kust.

Kaping

Zullen er door dit besluit meer mensen verdrinken in de Middellandse Zee? Dat zou de toestand nog wranger maken, maar is voorlopig niet het geval. Het aantal migranten is fors teruggelopen, vooral door de samenwerking met de Libische kustwacht, of wat daar voor doorgaat in een land dat wordt geregeerd door warlords. De EU mag zelf geen migranten terugsturen naar Libië, waar deze mensen lijden onder mensenhandel, slavernij en mishandeling, en heeft daarom deze klus uitbesteed aan de Libiërs. Ook al geen werkwijze die een schoonheidsprijs verdient.

Hoe lang kan deze situatie voortduren? Nu al ziet Spanje weer meer migranten komen via Marokko, al zijn dat er nog lang niet zoveel als voorheen. Een veeg teken is de recente kaping door migranten van een koopvaardij-schip. Het zou een zeer ongewenste ontwikkeling zijn als mensensmokkelaars naar dit soort geweld grijpen om de mensen aan de overkant te krijgen. De Europese Unie zal haar inspanningen en samenwerking met Afrikaanse landen onverminderd moeten voortzetten. En Europese solidariteit met Italië, Griekenland en Spanje is nog even hard nodig bij de opvang van vluchtelingen.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Lees ook:

Europese reddingsmissie voor vluchtelingen eindigt in onmin

De Europese Unie stopt met reddingsmissies voor migranten op de Middellandse Zee.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden