null Beeld

CommentaarOnderwijs

Het onderwijs moet terug naar de basis

redactie Trouw

Het wil maar niet vlotten met het op orde brengen van het reken- en taalniveau van de Nederlandse basisschoolleerling. Ook de kennis op het gebied van burgerschap – hoe werkt de maatschappij en de democratie? – blijft achter. In de Staat van het Onderwijs schetst de onderwijsinspectie opnieuw een somber beeld: al twintig jaar op rij gaan de basisvaardigheden van Nederlandse leerlingen achteruit. De onderwijsinspectie pleit voor een radicale omslag: meer salaris voor basisschooldocenten, meer mogelijkheden tot bijscholing, een lagere werkdruk, en meer focus in de klas op rekenen, taal en burgerschap.

Het geluid is niet nieuw. Je zou verwachten dat de financiële bijdrage van 8,5 miljard, bedoeld om corona-achterstanden in te halen, vorig jaar al wat pleisters heeft geplakt. Als het om rekenen, taal en burgerschap gaat, is dat niet het geval. En dat is zorgelijk, maar niet verwonderlijk. Die 8,5 miljard gaat niet naar structurele problemen in het onderwijs. Bijvoorbeeld het verhogen van het salaris. Al belooft het kabinet in het regeerakkoord om het salaris van docenten op basis- en middelbare scholen gelijk te trekken.

Commerciële bijlesbureaus

Ook stroomt een groot deel van die onderwijsmiljarden naar commerciële bijlesbureaus die de kinderen moeten bijspijkeren. Die huren scholen vaak in omdat er onvoldoende vakdocenten aanwezig zijn. De kwaliteit van het onderwijs wordt niet verbeterd. Belangrijker: de kloof tussen de kinderen uit verschillende sociaal-economische milieus wordt niet gedicht.

Dat constateert de onderwijsinspectie ook in haar rapport. Want kinderen van ouders met een lagere opleiding lijden het meest onder een laag taal- en rekenniveau. Zij hebben later moeite met het begrijpen van brieven van de overheidsdiensten en zijn bovendien ontvankelijker voor complottheorieën want ze leren onvoldoende om informatie in een context te plaatsen.

Onvoldoende inzicht

Hoe moet het dan wel? Bombardeer rekenen, taal en burgerschap tot de hoeksteen van het onderwijs en zorg ervoor dat je goed inzicht hebt in de basisvaardigheden van de leerlingen. Want dat inzicht is er onvoldoende, ook de onderwijsinspectie heeft dat niet. Het zou al helpen als scholen na ieder jaar bepaalde reken- en taaldoelen formuleren waar leerlingen aan moeten voldoen.

Die strakke richtlijnen zijn er nu niet. Dat heeft niet alleen te maken met de vrijheid van onderwijs. In Nederland is ook veel aandacht voor individuele begeleiding van leerlingen. Terwijl dat volgens sommige deskundigen het kennisniveau niet per se bevordert en de ongelijkheid juist vergroot. Naast de inhoudelijke focus op de basisvaardigheden kan ook een terugkeer naar klassikaal lesgeven goed werken. Terug naar de basis.

Lees ook:

Inspectie: Basisvaardigheden scholieren staan er slecht voor, het is vijf voor twaalf

Het verbeteren van basisvaardigheden van Nederlandse scholieren heeft topprioriteit, onderstreept de Onderwijsinspectie dit jaar wederom. De minister is het daarmee eens.

Wat kunnen we leren van het Ierse onderwijs, dat succesvol uit het slop is getrokken?

Nu de basisvaardigheden van Nederlandse scholieren al jaren in het slop zitten, is het tijd voor een doorbraak, bepleit de onderwijsinspectie in zijn jaarlijkse Staat van het Onderwijs. En daarbij kijkt de inspectie nadrukkelijk naar landen die zich eerder succesvol het dal uitvochten, zoals Ierland.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden