OpinieBrief van de hoofdredactie

Het ondenkbare is de bittere realiteit geworden

null Beeld
Cees vander Laan

Het was wekenlang, zo niet maandenlang aangekondigd, maar de Russische aanval op Oekraïne kwam toch nog als een verrassing. Misschien wel door de gedachte dat het ondenkbare vanuit rationeel denken niet zou gebeuren. Dat de Russische president Poetin tevreden zou zijn met de bezetting van de rebellengebieden in de Donbas, waarmee hij de facto de deur naar een Navo-lidmaatschap voor de Oekraïne – voor zover daar sprake van zou zijn geweest –hard had dicht geschopt.

Niet dus. Toevallig werd ik deze donderdagochtend om kwart over zes wakker en keek ik meteen op mijn telefoon. De oorlog was toen al twee uur aan de gang.

Ik belde de chef nieuws, Harriet Salm, die als spin in het redactieweb volop aan de gang was. Het eerste pushbericht was verstuurd, de liveblog geopend, redacteuren hun bed uit gebeld. We hadden heel snel een bijdrage van onze columnist en militair strateeg Rob de Wijk online. “Met de inval in Oekraïne is Poetin begonnen de wereldorde te veranderen”, luidde de kop boven zijn verhaal.

Zorgen over onze correspondent Michiel Driebergen, die begin deze week naar Kiev was gevlogen en naar de Donbas-regio was vertrokken. Waar was hij deze donderdagochtend, waarin alles anders werd, de ochtend die als een siddering door Europa en de wereld trok? Ik zag beelden van hem op tv toen hij rennend voor zijn leven uit een busje sprong op weg naar een schuilkelder. Gelukkig liep het goed af. Chef buitenland Iris Ludeker stond voortdurend in contact met hem. Hij reed die dag met vrienden half Oekraïne door, zoekend naar een veilige plek. Zijn artikel over die reis stond gisteren in de krant.

Berichten kwamen binnen over gevechten bij Odessa, een landing uit zee, als we de berichten mochten geloven. Van de zomer bezocht ik deze beroemde havenstad aan de Zwarte Zee. Catharina de Grote drukte een groot stempel op de architectuur van deze stad, waarvan de beroemde trappen van Potjomkin misschien wel het bekendste zijn, samen met het oogstrelende operagebouw, dat als thuisbasis dient voor de nationale academie van opera en ballet. Wij zagen balletdansers die een adembenemend Zwanenmeer dansten, op en top klassiek Russisch ballet. Diep onder de indruk liepen we daarna door de vrolijke binnenstad die voor Russen in cultureel opzicht en vanwege de stranden een belangrijke plek is.

In het commentaar bepleitten wij de hardste sancties tegen het Russisch imperialisme, die ‘inderdaad ons ook zullen treffen’. Want het Rusland van Poetin zal niet vanzelf ophouden.

Als Oekraïne wordt bezet – geheel of gedeeltelijk – dan zal onvermijdelijk de blik worden gericht op de Baltische staten, waar veel Russen wonen. Landen die lid zijn van de Navo waardoor wij onvermijdelijk worden meegezogen in dit brute streven naar zelfverklaarde Russische veiligheid. De Franse minister van buitenlandse zaken, Jean-Yves Le Drian, waarschuwde gisteren voor een Russische aanval op Moldavië en Georgië, voormalige Sovjet-staten die Poetin ongetwijfeld tot zijn Rijk rekent.

En zo is het ondenkbare toch de bittere realiteit geworden. De oorlog in Oekraïne is meer dan een oorlog met als doel een land tot je eigen bufferzone in te lijven. Voor de Baltische staten, Georgië en Moldavië en voor de stabiliteit en veiligheid in Europa is het belangrijk dat de Russische invasie in Oekraïne mislukt. Dan weet ook de Chinese president Xi waar hij op moet rekenen als hij toch – ondenkbaar nu – Taiwan zal binnenvallen.

Trouw-hoofdredacteur Cees van der Laan schrijft wekelijks over de discussies op de redactie en de keuzes van de krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden