Opinie

Het no cure no pay-verbod binnen de advocatuur moet worden opgeheven

Beeld ANP XTRA

De acties van sociale advocaten om aandacht te vragen voor de grote problemen in hun sector tonen aan dat de toegang tot het recht niet meer voor iedereen vanzelfsprekend is. Dat is juridisch en economisch uiterst zorgwekkend, stelt Antonie Kerstholt, jurist, oud-advocaat en econoom.

De huidige participatiesamenleving doet een beroep op de zelfredzaamheid van burgers. Voor hoger opgeleiden met goede banen en dito inkomens is dat ook geen probleem. Voor sociaal zwakkeren en burgers met een kleine portemonnee ligt dat anders. Zelfredzaamheid is voor die groep geen oplossing. Die zijn aangewezen op deskundige hulp en gesubsidieerde juridische bijstand. Juist voor lager opgeleide en financieel onvermogende rechtzoekenden moet de toegang tot het recht altijd mogelijk zijn en geen financiële drempels hebben. Een sterke sociale advocatuur is een noodzaak in een samenleving gebaseerd op zelfredzaamheid.

Kosten beheersen

Sociale advocatuur past niet meer in de rechtsvorm van een kleine onderneming. Sociale juridische dienstverlening met inkomens op bijstandsniveau voor advocaten die in deze sector werkzaam zijn toont aan dat deze vorm van juridische specialisatie niet geschikt is om over te laten aan individueel ondernemerschap. Dan ben je als ondernemer dagelijks aan het overleven in een onderneming die voortdurend in zwaar weer verkeert. Zonder uitzicht op een verbetering van de economisch noodzakelijke continuïteit. Het als overheid in loondienst nemen van sociale advocaten zou een goede oplossing kunnen zijn om het werken voor die groep advocaten aantrekkelijker te maken en beter te faciliteren. Vergelijkbaar met de private rechtsbijstandsverzekeraars.

Om de toegang tot het recht zoveel mogelijk voor iedereen open te houden kan een opheffing van het algemene verbod op no cure no pay die toegang vergemakkelijken. Ook voor rechtzoekenden met een portemonnee die te klein is voor de gebruikelijke advocatentarieven. Op die wijze zorgen de marktsector en de overheid gezamenlijk voor een werkbare oplossing om uit de huidige impasse te komen. Het kan helpen de kosten van de gefinancierde rechtsbijstand beheersbaar te houden en een verdere beperking van de toegang tot het recht te stoppen.

Commerciële advocatuur 

Het loslaten van het no cure no pay-verbod binnen de advocatuur, waarin de betaling van advocaten afhankelijk is gesteld van het behaalde resultaat, moet in een zelfredzame samenleving gewoon mogelijk zijn. Als keuzeoptie om de toegang tot het recht open te houden voor zaken die zich daar goed voor lenen. Nu schrapt de overheid steeds meer zaken uit de gefinancierde rechtsbijstand en ontneemt daarmee kwetsbare rechtzoekenden met een kleine portemonnee een betaalbare toegang tot het recht. De commerciële advocatuur met haar hoge tarieven kan immers door deze groep niet ingeschakeld worden, mede in verband met het verbod op het beginsel van no cure no pay.

Deze ontwikkeling noodzaakt derhalve tot een heroverweging bij de overheid en de Orde van Advocaten om het verbod op te heffen vanuit een veel groter belang dan waarmee het altijd verdedigd is; de toegang tot het recht in een zelfredzame samenleving kunnen borgen!

Uiteraard zal de Orde van Advocaten wel grenzen moeten stellen aan de te vragen maximale vergoeding in bepaalde zaken als de betaaloptie no cure no pay voortaan is toegestaan. Welke maximale vergoeding vanzelfsprekend afhankelijk moet zijn van het financieel belang van de zaak bij een behaald succes. Aanvullende regelgeving hierover is dan ook noodzakelijk ter bescherming van de rechtzoekende, om misbruik te voorkomen.

Meer opiniestukken lees je op onze opiniepagina.

Lees ook: Vergeet de rechterlijke macht niet

Het vergoedingensysteem voor de sociale advocatuur is blijven steken op gegevens van twintig jaar oud. De gevolgen zijn niet mals, schrijft Els van Oosten, promovendus bij de afdeling Belastingrecht, Universiteit Leiden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden