null

OpinieAlzheimer

Het nieuwe Alzheimer-’medicijn’ zadelt mensen alleen maar op met valse hoop

Beeld Trouw

Alle wetenschappelijke seinen stonden op donkerrood, toch gaf de Amerikaanse autoriteit haar goedkeuring aan aducanumab als alzheimer-therapie. Onbegrijpelijk, vinden de hoogleraren neurologie Edo Richard en Pim van Gool, verbonden aan respectievelijk Radboudumc en Amsterdamumc.

Een totale verrassing, de beslissing van de Amerikaanse gezondheidsorganisatie FDA om het medicijn aducanumab voorwaardelijk goed te keuren als alzheimer-therapie. Alle wetenschappelijke seinen stonden donkerrood. Fabrikant Biogen zelf staakte eerder twee onderzoeken omdat patiënten geen baat zouden hebben bij het middel. In tweede instantie, na enkele statistische trucs, meent de firma bij sommige patiënten toch een minimaal voordeel van behandeling ontdekt te hebben – overigens zo klein dat een patiënt of diens partner hier niets van zou merken in het dagelijks leven.

De FDA erkent dat er geen overtuigend effect is op de ernst van dementie. Maar, zo redeneert zij, het opruimen van amyloïd-eiwit dat zich in de hersenen ophoopt bij deze ziekte, zou zó overtuigend zijn dat vermoed kan worden dat patiënten daar uiteindelijk voordeel van ervaren. Deze redenering is onjuist: analyse van veertien eerdere onderzoeken met vergelijkbare middelen, liet zien dat louter het opruimen van het eiwit niet leidt tot vermindering van dementie.

‘Opgeschoonde’ hersenen

Geen enkel eerder onderzoek met een amyloïd-opruim medicijn had een gunstig effect op het beloop van dementie. Zelfs met ‘opgeschoonde’ hersenen overleden patiënten jaren later aan ernstige dementie. Onlangs concludeerden wij dat, vanwege het herhaaldelijk uitblijven van positieve effecten op symptomen, dit type medicijn niet helpt. De resultaten van aducanumab kunnen hier niet los van worden gezien.

In maatschappelijk opzicht is de FDA-stellingname onbegrijpelijk. Het oordeel van een eigen onafhankelijk, wetenschappelijk panel werd genegeerd. Dat schaadt het vertrouwen in de instituties. Patiënten en familie worden opgezadeld met valse hoop gebaseerd op een medicijn waarvan de gezondheidswinst uiterst twijfelachtig is. Er zijn geen wetenschappelijke publicaties beschikbaar, beoordeeld door onafhankelijke experts. Het maandelijkse infuus met aducanumab en de frequente controle met MRI-scans vanwege het hoge risico (1 op 3) op hersenzwelling, zal 50.000 tot 100.000 euro per patiënt per jaar kosten. Maar, veel ernstiger, grote groepen ouderen zullen elke maand indringend met de ziekte geconfronteerd worden, in plaats van met goede zorg, in alle rust, zo comfortabel mogelijk de tijd die rest door te brengen met hun naasten. En dat voor een behandeling die hun in het dagelijks leven niets meer te bieden heeft dan een ‘opgeschoonde’ hersenscan.

Ook wij willen niets liever dan preventie of effectieve behandeling van de ziekte van Alzheimer. Maar dít is niet de juiste behandeling, welke juichverhalen er in de media ook de ronde doen.

Lees ook:

Voor het eerst sinds bijna twintig jaar is er een nieuw medicijn tegen alzheimer, maar experts aarzelen

In jubelstemming keurde de Amerikaanse gezondheidsorganisatie FDA een nieuw, baanbrekend medicijn tegen alzheimer goed. Is die feeststemming terecht?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden